Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt sai phạm về cấp phép, khai thác khoáng sản

11:37 | 30/10/2026

Theo dõi Kinh tế Xây Dựng trên

Kết luận thanh tra số 3958/TB-TTCP của Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng loạt vi phạm trong công tác cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó có trường hợp Công ty TNHH Vàng Phước Sơn được cấp phép khi vốn chủ sở hữu âm. Nhiều doanh nghiệp khác cũng được nhắc đến với các vi phạm liên quan đến đất đai, khai thác khoáng sản, thuế tài nguyên và nghĩa vụ tài chính.

Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt sai phạm về cấp phép, khai thác khoáng sản

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cấp giấy phép thăm dò khoáng sản cho Công ty TNHH Vàng Phước Sơn trong khi vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đang âm.

Vàng Phước Sơn được cấp phép thăm dò khi vốn chủ sở hữu âm

Theo kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ ngày 23/10/2026, từ năm 2020 đến ngày 30/11/2025, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đã tổ chức đấu giá thành công 10 khu vực khoáng sản, cấp 85 giấy phép thăm dò khoáng sản và cấp 226 giấy phép, quyết định khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền.

Qua kiểm tra 17 hồ sơ cấp giấy phép thăm dò khoáng sản, Thanh tra Chính phủ xác định có tới 16 hồ sơ có vi phạm liên quan đến công khai thông tin, quy hoạch, thẩm định hồ sơ và thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cấp giấy phép thăm dò khoáng sản cho Công ty TNHH Vàng Phước Sơn trong khi vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đang âm, vi phạm điểm c khoản 2 Điều 40 Luật Khoáng sản năm 2010.

Cùng nhóm vi phạm về điều kiện vốn chủ sở hữu, Công ty Cổ phần Vôi công nghiệp Việt Nam 219 được cấp giấy phép thăm dò khi hồ sơ không có văn bản xác nhận vốn chủ sở hữu theo quy định.

Ngoài ra, kết luận chỉ rõ 9/17 hồ sơ không được công khai đầy đủ thông tin theo quy định, 3/17 giấy phép thăm dò không phù hợp quy hoạch khoáng sản đã được phê duyệt và 14/17 giấy phép bị chậm giải quyết thủ tục hành chính.

Ở lĩnh vực cấp phép khai thác, Thanh tra Chính phủ kiểm tra 42 hồ sơ và phát hiện 30 hồ sơ có hành vi vi phạm. Trong đó, 6 giấy phép có sai phạm trong tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản; 2 giấy phép được cấp khi tổ chức chưa bảo đảm điều kiện vốn chủ sở hữu; 2 giấy phép được cấp khi chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định.

Nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản tại Nghệ An bị chỉ ra sai phạm

Đối với hoạt động khai thác khoáng sản tại Nghệ An, Thanh tra Chính phủ xác định 6/7 tổ chức được kiểm tra có tổng cộng 33 hành vi vi phạm pháp luật về khoáng sản, đất đai, thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường.

Trong đó, Công ty Cổ phần Phương Huy Stone bị xác định khai thác khoáng sản ngoài ranh giới được cấp phép, đã thu hồi khoảng 29.472 m³ đá hoa ở trạng thái tự nhiên chưa qua nổ mìn, khai thác. Năm 2024, doanh nghiệp còn khai thác đá hoa làm bột carbonat canxi vượt 16,4% công suất theo giấy phép, tương ứng sản lượng vượt 49.956 tấn.

Công ty Cổ phần Xi măng Tân Thắng có hành vi chiếm 41.089 m² đất do cơ quan, tổ chức Nhà nước quản lý từ ngày 20/3/2020 đến ngày 9/6/2021 để phục vụ khai thác khoáng sản. Kết luận thanh tra cũng chỉ ra việc cơ quan chức năng bàn giao đất nhưng không xử lý hành vi chiếm đất, dẫn đến hết thời hiệu xử phạt hành chính.

Ngoài ra, Xi măng Tân Thắng, Xi măng Sông Lam 2 và Tập đoàn HC Sơn Nam còn được xác định có hành vi sử dụng đất phục vụ khai thác khoáng sản trước khi được cơ quan có thẩm quyền cho thuê và bàn giao đất trên thực địa.

Công ty Xi măng Nghi Sơn bị chỉ ra hành vi khai thác khoáng sản không có thiết kế mỏ theo quy định. Doanh nghiệp còn có sai phạm trong lập biểu mẫu thống kê sản lượng khoáng sản và việc cắm mốc khu vực khai thác.

Đối với Công ty Cổ phần Xi măng Sông Lam 2, kết luận nêu các vi phạm liên quan đến quy trình, kỹ thuật khai thác mỏ và bổ nhiệm giám đốc điều hành mỏ không đúng tiêu chuẩn.

Yêu cầu làm rõ trách nhiệm, xử lý các vi phạm

Từ những sai phạm được phát hiện, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương liên quan tiếp tục rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân để xử lý theo quy định pháp luật.

Kết luận yêu cầu rà soát các giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản có vi phạm về quy hoạch, nguyên tắc cấp phép, điều kiện vốn chủ sở hữu, đánh giá tác động môi trường và nghĩa vụ tài chính.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND tỉnh Nghệ An, chỉ đạo kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; chấm dứt ngay các hành vi vi phạm đang diễn ra, khắc phục hậu quả và hoàn thiện hồ sơ pháp lý, kỹ thuật mỏ. Trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm thì chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý.

Kết luận thanh tra cũng đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản, bảo đảm việc cấp phép, sử dụng tài nguyên và thực hiện nghĩa vụ tài chính tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Công ty TNHH Vàng Phước Sơn được thành lập vào tháng 7/2008, trụ sở giao dịch đóng tại Thôn 4, Xã Phước Năng, TP Đà Nẵng, Việt Nam. Doanh nghiệp được cấp phép hoạt động vào ngày 24/11/2003. Người đại diện pháp luật của doanh nghiệp là ông Nguyễn Bá Cảnh. Ngành nghề kinh doanh chính là khai thác quặng kim loại quí hiếm chi tiết: thăm dò, khai thác, chế biến quặng vàng và các khoáng sản đi kèm.

Trong lịch sử, Công ty Vàng Phước Sơn từng phải dừng sản xuất giai đoạn 2014-2016 vì khó khăn về nguồn vốn và nợ thuế hơn 300 tỷ đồng. Sau khi được Ngân hàng Việt Á bảo lãnh số nợ thuế và được Cục thuế tỉnh Quảng Nam chấp thuận chứng thư bảo lãnh, dỡ bỏ cưỡng chế, từ tháng 8/2016, doanh nghiệp đã tái khởi động hoạt động khai thác vàng tại mỏ vàng Đăk Sa.

Cùng giai đoạn được cấp phép thăm dò tại Nghệ An, đầu năm 2024, Vàng Phước Sơn cũng được UBND tỉnh Quảng Nam gia hạn giấy phép khai thác khoáng sản thêm 8 tháng tại các khu vực Bãi Gõ, Bãi Đất - mỏ vàng Đăk Sa của Công ty TNHH Vàng Phước Sơn.