VN Index chìm trong sắc đỏ khi áp lực bán gia tăng. (Ảnh minh họa)

VN Index chỉ chững lại khi lùi về vùng 1.750-1.760 điểm. Kết phiên, chỉ số giảm 11,04 điểm (-0,62%), xuống 1.755,61 điểm. Sắc đỏ bao trùm bảng điện tử với 215 mã giảm, trong khi chỉ có 97 mã tăng. Giá trị giao dịch đạt hơn 14,5 nghìn tỷ đồng, cho thấy dòng tiền vẫn khá dè dặt trước diễn biến kém tích cực của thị trường.

Độ rộng nghiêng mạnh về bên bán cho thấy áp lực điều chỉnh không còn giới hạn ở một vài cổ phiếu riêng lẻ. Tuy nhiên, thanh khoản chưa tăng đột biến cũng phản ánh tâm lý quan sát của nhà đầu tư, khi lực cầu bắt đáy chưa đủ mạnh để tạo ra sự đảo chiều rõ rệt.

Nhóm dầu khí là tâm điểm tiêu cực trong phiên khi hàng loạt cổ phiếu bị bán mạnh. PVP và PVT cùng giảm sàn, PVS -4,7%, BSR -3,8%, PVB -3,8%, PVC -3,4%, PVD -2,4%, OIL -2,3%, GAS -2,2%, PLX -3,8%. Diễn biến đồng loạt đi xuống của nhóm này tạo thêm sức ép lên thị trường, trong bối cảnh các nhóm ngành dẫn dắt khác cũng chưa thể hiện được vai trò nâng đỡ.

Tại nhóm ngân hàng, sắc đỏ chiếm ưu thế dù mức giảm của phần lớn cổ phiếu không quá lớn. LPB -2,1%, STB -1,6%, SSB -1,6%, VPB -1,3%, VIB -1,1%. Nhóm chứng khoán cũng giao dịch kém tích cực với ORS -3,6%, APG -2,9%, VDS -2,4%, TCX -2,3%, LPS -1,9%, HCM -1,7%. Sự suy yếu đồng thời của hai nhóm ngành này khiến thị trường thiếu vắng những điểm tựa đủ mạnh để cân bằng áp lực bán.

Nhóm bất động sản tiếp tục chịu sức ép với SZC -3,5%, GEL -3,4%, HDC -2,6%, VHM -2,2%, DXS -2,1%, KBC -1,9%, KDH -1,8%, NVL -1,4%. Đáng chú ý, KOS tiếp tục giảm sàn, lùi về mức 3.800 đồng/cổ phiếu, dù khối lượng khớp lệnh tăng lên gần 1,4 triệu đơn vị. Ở nhóm xây dựng, CII -2,2%, HHV -2%, VGC -2,9%, CTD -4,9%; trong khi nhóm công nghệ cũng chịu áp lực với FPT -2,4%, GEE -3,2%.

Giữa bức tranh ảm đạm, nhóm thép trở thành điểm sáng hiếm hoi khi nhiều cổ phiếu giữ được sắc xanh. HPG +2,2%, HSG +0,5%, VGS +3,2%. Nhóm cao su cũng giao dịch tích cực với GVR +1,4%, DPR +1,8%, DRI +2,1%. Bên cạnh đó, BCE và NO1 tăng trần, TDP +3,4%, CTF +2,4%, cho thấy dòng tiền vẫn tìm kiếm cơ hội ở một số cổ phiếu riêng lẻ, dù chưa đủ sức cải thiện mặt bằng chung.

Với giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, khối ngoại bán ròng hơn 450 tỷ đồng. Áp lực bán tập trung tại TCB (-118 tỷ), FPT (-114 tỷ), SSI (-79 tỷ), VHM (-65 tỷ). Ngược lại, VPB (83 tỷ), HPG (64 tỷ), SHB (44 tỷ) là những mã được mua ròng đáng kể.

Nhìn chung, phiên 29/10 cho thấy thị trường vẫn chịu sức ép khi nhiều nhóm ngành đồng loạt suy yếu, trong khi thanh khoản chưa phát đi tín hiệu cải thiện rõ rệt. Trong các phiên tới, khả năng cân bằng của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, diễn biến dòng tiền và mức độ lan tỏa của lực cầu sẽ là những yếu tố quan trọng đối với VN Index.

Tin nhanh chứng khoán ngày 28/10: Nhóm ngân hàng giúp VN Index hồi phục

Tin nhanh chứng khoán ngày 27/10: VN Index lình xình quanh tham chiếu, cổ phiếu VIC đỡ chỉ số

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 29/10: Duy trì sự thận trọng

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh), cho rằng việc giao Chính phủ quy định các giao dịch quyền sử dụng đất phải công chứng tại khoản 4 Điều 21 dự thảo chưa bảo đảm tính thống nhất với Bộ luật Dân sự, Luật Công chứng, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Đại biểu đề nghị quy định ngay trong Luật Đất đai những giao dịch bắt buộc công chứng, gồm chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp và góp vốn bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất. Đây là các giao dịch quan trọng, cần điều kiện pháp lý chặt chẽ để bảo vệ người sử dụng đất và hạn chế tranh chấp.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh).

Theo đại biểu, công chứng không nhất thiết là rào cản cải cách hành chính. Khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện, thông tin về người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản và tình trạng pháp lý có thể được xác thực thuận lợi hơn.

Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Đoàn ĐBQH TP HCM) đề nghị đưa quy định về giao dịch bắt buộc công chứng, chứng thực vào luật. Đại biểu dẫn kết quả lấy ý kiến qua hệ thống VNeID cho thấy hơn 67% người có ý kiến trong nhóm nội dung này ủng hộ phương án bắt buộc công chứng. Tại các phiên thảo luận tổ, có 37/39 ý kiến đồng tình với việc quy định trực tiếp trong luật.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng việc giao Chính phủ quy định chi tiết chưa tạo được sự yên tâm, bởi hai dự thảo nghị định kèm theo tài liệu, với tổng cộng 411 điều, chưa có điều khoản quy định cụ thể các giao dịch phải công chứng, chứng thực.

Đề cập đến quản trị dữ liệu, đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) đề nghị quy định rõ mọi giao dịch và thủ tục hành chính về đất đai phải được thực hiện trên nền tảng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Người dân không nên phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Đại biểu cũng kiến nghị dữ liệu đất đai cần được cập nhật theo thời gian thực, kết nối với dữ liệu dân cư, thuế, công chứng và ngân hàng. Cơ quan quản lý dữ liệu phải chịu trách nhiệm bảo đảm chất lượng thông tin trước khi chia sẻ, tránh tình trạng dữ liệu thiếu chính xác ảnh hưởng đến việc quản lý và giao dịch.

Về Giấy chứng nhận điện tử, đại biểu đề nghị làm rõ giá trị pháp lý khi sử dụng trong giao dịch dân sự, thế chấp ngân hàng và giải quyết tranh chấp tại tòa án. Đồng thời, cần bổ sung quy định về chữ ký số, xác thực điện tử để tạo điều kiện thực hiện thủ tục đất đai trực tuyến.

Hoàn thiện quy định, bảo đảm thống nhất pháp luật

Giải trình tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, phương án Chính phủ đề xuất là giao Chính phủ quy định các loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối dữ liệu quản lý đất đai.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng giải trình tại Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, cách tiếp cận này nhằm bảo đảm tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, tạo sự chủ động, linh hoạt và giảm thủ tục tuân thủ cho người dân, đồng thời không làm mất quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ với các dự án Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Việc xây dựng quy định cần nhận diện nguy cơ bất bình đẳng trong tiếp cận đất đai, trục lợi chính sách, lợi ích nhóm, thất thu ngân sách và lãng phí nguồn lực.

Sau phiên họp, Tổng Thư ký Quốc hội được đề nghị phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu, gửi Chính phủ tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tiến độ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi Quốc hội thảo luận, thông qua vào cuối kỳ họp.

Sửa Luật Đất đai 2024: Gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Sửa Luật Đất đai: Đề nghị làm rõ quy hoạch, giá đất và phân cấp thẩm quyền

Sửa Luật Đất đai: Đại biểu đề nghị minh bạch định giá, hài hòa lợi ích các bên

Nhiều hạng mục cần tập trung đẩy nhanh tiến độ

Dự án Trạm biến áp 500kV Củ Chi và các đường dây đấu nối được triển khai tại xã Nhuận Đức, TP. Hồ Chí Minh. Công trình gồm xây dựng mới trạm biến áp 500/220kV, lắp đặt máy biến áp 500/220/35kV công suất 900MVA giai đoạn 1 cùng hệ thống thiết bị đồng bộ và các đường dây 220kV đấu nối, góp phần tăng cường năng lực lưới điện truyền tải, đáp ứng nhu cầu cung cấp điện cho khu vực.

Phó Tổng giám đốc EVNNPT Bùi Văn Kiên và đoàn công tác kiểm tra tiến độ TBA 500kV Củ Chi.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Nam, công tác thi công đang được triển khai trên nhiều hạng mục, song tiến độ một số phần việc còn chậm, đặc biệt là san nền, xây dựng các hạng mục phụ trợ, hệ thống mương cáp và lắp đặt thiết bị. Việc huy động nhân lực, máy móc của một số nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.

Đến thời điểm báo cáo, khối lượng san nền đạt khoảng 143.150/207.453m³, tương đương 69%. Nhà thầu đã tăng cường 26 xe vận chuyển đất từ ngày 7/10/2026, tuy nhiên khối lượng còn lại lớn, trong điều kiện thời tiết khu vực đang trong giai đoạn mùa mưa. Việc hoàn thiện mặt bằng tại các khu vực sân phân phối 220kV, sân 500kV và vị trí lắp đặt thiết bị cần được ưu tiên để bàn giao cho các đơn vị triển khai những hạng mục tiếp theo.

Phó Tổng giám đốc EVNNPT Bùi Văn Kiên yêu cầu các đơn vị tham gia dự án cần nỗ lực để đưa dự án về đích.

Ở phần xây dựng, một số hạng mục móng thiết bị, móng máy biến áp AT1, móng giàn cột, bể dầu sự cố và tường ngăn cháy đã được triển khai; nhà điều khiển cùng các hạng mục phụ trợ đang tiếp tục hoàn thiện. Tuy nhiên, khối lượng mương cáp, lưới tiếp địa, hệ thống thoát nước, nhà bay và hàng rào trạm còn cần được đẩy nhanh. Một số nhà thầu chưa bố trí đủ nhân lực, thiết bị để tổ chức thi công đồng bộ theo kế hoạch.

Đối với phần đường dây 220kV đấu nối, đến nay 7/7 vị trí móng trụ đã hoàn dựng cột. Các khoảng néo trên tuyến đã cơ bản hoàn thành kéo dây theo phạm vi thi công. Các đơn vị tiếp tục phối hợp hoàn thiện những công việc còn lại, bảo đảm đồng bộ với tiến độ các hạng mục trong trạm.

Quyết liệt huy động nguồn lực, kiểm soát tiến độ từng hạng mục

Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị tham gia dự án cũng nêu một số khó khăn vướng mắc trong thi công, trong đó là điều kiện thời tiết, nguồn nhân lực thi công phần xây dựng gặp thách thức. Tuy nhiên các đơn vị đều cam kết sẽ huy động tối đa nhân lực, thi công bù đắp những phần đang chậm tiến độ điều hành để phấn đấu đưa dự án về đích theo chỉ đạo của chủ đầu tư.

Phó Tổng giám đốc EVNNPT Bùi Văn Kiên nghe báo cáo tình hình triển khai dự án.

Sau khi kiểm tra hiện trường và nghe báo cáo, Phó Tổng giám đốc EVNNPT Bùi Văn Kiên ghi nhận những nỗ lực của SPMB cùng các đơn vị tham gia dự án đã có nhiều nỗ lực để hoàn thành khối lượng công việc lớn đề ra. Lãnh đạo EVNNPT yêu cầu SPMB bám sát công trường, rà soát toàn bộ tiến độ, xác định rõ những hạng mục trọng yếu và các mốc cần ưu tiên; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, phối hợp giữa các nhà thầu để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tổ chức thi công liên tục, hiệu quả.

Đối với các nhà thầu xây dựng, cần khẩn trương bổ sung nhân lực, máy móc, thiết bị, đẩy nhanh công tác san nền, lu lèn và bàn giao mặt bằng theo từng khu vực ưu tiên. Việc tăng cường phương tiện vận chuyển đất phải gắn với năng lực san gạt, lu lèn, bảo đảm khối lượng đất tập kết được xử lý kịp thời, không làm ảnh hưởng đến các mũi thi công tiếp theo; đồng thời các nhà thầu tổ chức tăng ca để hoàn thành khối lượng thi công xây dựng nhằm đáp ứng tiến độ dự án.

Phó Tổng giám đốc EVNNPT Bùi Văn Kiên họp điều độ tiến độ dự án với SPMB và các nhà thầu tham gia dự án.

Các nhà thầu xây lắp điện phải tập trung lực lượng cho các hạng mục mương cáp, tiếp địa, thoát nước, nhà điều khiển, nhà bay và lắp đặt thiết bị tại sân phân phối 220kV, 500kV. Những phần việc đủ điều kiện triển khai phải được tổ chức thi công ngay; đồng thời rà soát, xác định rõ tiến độ cung cấp vật tư, thiết bị còn thiếu, tránh ảnh hưởng đến công tác lắp đặt, thí nghiệm và nghiệm thu.

Phó Tổng giám đốc EVNNPT yêu cầu các nhà thầu thực hiện nghiêm các cam kết tiến độ, bố trí chỉ huy trưởng và cán bộ kỹ thuật đủ năng lực, thẩm quyền thường trực tại công trường để trực tiếp điều hành, phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh. Đối với những hạng mục chậm tiến độ, từng đơn vị phải xác định rõ nguyên nhân, biện pháp khắc phục, nguồn lực bổ sung và thời hạn hoàn thành cụ thể; cập nhật tình hình thực hiện hằng ngày, kịp thời báo cáo các khó khăn, vướng mắc để xử lý.

Dự án Trạm biến áp 500kV Củ Chi đang được các đơn vị tham gia dự án nỗ lực đẩy nhanh tiến độ thi công.

Việc tổ chức tăng ca, thi công ban đêm cần được tính toán phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm đủ nhân lực, thiết bị và chiếu sáng; đồng thời tuân thủ nghiêm các yêu cầu về chất lượng công trình và an toàn lao động.

Phó Tổng giám đốc EVNNPT Bùi Văn Kiên nhấn mạnh, các đơn vị cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường phối hợp, tập trung mọi nguồn lực để bù đắp khối lượng chậm, hoàn thành các mốc tiến độ đã cam kết. SPMB phải tăng cường điều hành, kiểm tra và đôn đốc tại hiện trường, bảo đảm các hạng mục được triển khai đồng bộ, đáp ứng mục tiêu đóng điện Trạm biến áp 500kV Củ Chi trong năm 2026.

Cụ thể, xăng E5RON92 có giá bán lẻ tối đa 26.027 đồng/lít, tăng 666 đồng/lít. Xăng E10RON95-III tăng 521 đồng/lít, lên mức không cao hơn 25.734 đồng/lít.

Đối với các mặt hàng dầu, dầu diesel 0.05S tăng 696 đồng/lít, lên tối đa 30.246 đồng/lít. Dầu mazut 180CST 3.5S tăng 223 đồng/kg, đạt mức 23.596 đồng/kg.

Xăng E10RON95-III tăng lên hơn 25.700 đồng/lít. (Ảnh minh họa)

Trong kỳ điều hành này, cơ quan điều hành không trích lập, đồng thời không chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đối với xăng sinh học, dầu diesel và dầu mazut.

Ở kỳ điều hành trước, xăng E5RON92 có giá tối đa 25.361 đồng/lít, xăng E10RON95-III ở mức 25.213 đồng/lít, dầu diesel 0.05S là 29.550 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3.5S ở mức 23.373 đồng/kg.

Trên thị trường quốc tế, giá dầu ghi nhận mức tăng trong tuần trước, với dầu Brent tăng 6% và dầu WTI tăng 2,3%. Trong tuần này, giá dầu thế giới giảm trong hai phiên đầu tuần trước khi đảo chiều tăng trở lại trong phiên 28/10.

Sang phiên giao dịch ngày 29/10, giá dầu quốc tế có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng vẫn duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng.

Theo dữ liệu từ Oilprice, vào lúc 11h32 ngày 29/10 (giờ Việt Nam), dầu Brent được giao dịch ở mức 114,2 USD/thùng, giảm 1,05%; dầu WTI xuống 101,4 USD/thùng, giảm 1,33% so với phiên liền trước.

Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm

Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít

Xăng E10 giảm hơn 1.800 đồng/lít

Hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác tài nguyên trên thềm lục địa Việt Nam đã được người Pháp tiến hành từ cuối thế kỷ XIX và được đẩy mạnh vào những năm đầu của thế kỷ XX, trong đó có hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí. Đến năm 1945, hoạt động này tiếp tục được người Nhật tiến hành. Tuy nhiên, những dữ liệu thu thập được cho thấy triển vọng dầu khí của nước ta là khá hạn chế, không có phát hiện lớn nào.

Ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, dù phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, Chính phủ đã quan tâm tổ chức lại lĩnh vực này. Ngày 3/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh sáp nhập Sở Tổng thanh tra Khoáng chất và Kỹ nghệ thuộc Phủ Toàn quyền Đông Dương vào Bộ Quốc dân Kinh tế. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, việc phục hồi khai thác một số mỏ than, thiếc, chì và các khoáng sản khác tiếp tục được triển khai, phục vụ yêu cầu kháng chiến và đời sống nhân dân.

Trải qua hai thời kỳ: Khôi phục kinh tế (1955-1957) và Kế hoạch 3 năm cải tạo xã hội chủ nghĩa (1958-1960), miền Bắc đã nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thiếu thốn để khôi phục và phát triển sản xuất, mọi mặt đời sống xã hội nhân dân có nhiều chuyển biến lớn lao. (Trong ảnh: Bốc xếp hàng tại cảng Hải Phòng năm 1959. Ảnh: Văn Lượng - TTXVN)

Sau năm 1954, miền Bắc bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiệm vụ khôi phục kinh tế, khắc phục hậu quả chiến tranh và xây dựng cơ sở vật chất cho quá trình phát triển lâu dài. Kế hoạch 3 năm khôi phục kinh tế, phát triển văn hóa 1955-1957 được triển khai trong điều kiện nhiều cơ sở sản xuất bị phá hủy hoặc đình đốn, máy móc thiếu phụ tùng thay thế, nguyên liệu và các điều kiện phục vụ sản xuất còn nhiều hạn chế.

Trong quá trình ấy, nhiên liệu là một trong những điều kiện thiết yếu để các hoạt động sản xuất từng bước vận hành trở lại. Giao thông vận tải cần xăng dầu cho các phương tiện cơ giới; hoạt động công nghiệp cần năng lượng phục vụ máy móc, thiết bị; công tác xây dựng cơ sở hạ tầng cũng đặt ra những yêu cầu tương ứng về vận chuyển và cung ứng vật tư. Khi sản xuất được mở rộng, nhu cầu nhiên liệu không còn đơn thuần là vấn đề cung ứng hàng hóa, mà gắn trực tiếp với khả năng duy trì hoạt động của nền kinh tế.

Trong số các loại nhiên liệu, xăng dầu có vị trí đặc biệt bởi vai trò thiết yếu trong vận tải, cơ giới hóa cũng như một số hoạt động sản xuất. Việc bảo đảm nguồn cung vì thế đòi hỏi một hệ thống tổ chức tiếp nhận, bảo quản và phân phối phù hợp với yêu cầu của từng khu vực kinh tế.

Tháng 7/1955, lớp chuyên viên địa chất với 104 học viên được khai giảng tại chùa Láng, Hà Nội, do kỹ sư mỏ Hồ Đắc Liên trực tiếp phụ trách. Nhiều học viên sau này trở thành cán bộ nòng cốt của ngành địa chất và dầu khí. Năm 1956, Nha Khoáng chất và Kỹ nghệ được đổi thành Sở Địa chất.

Ngày 12/1/1956, Bộ Thương nghiệp ban hành Quyết định số 09/BTN thành lập Tổng công ty Xăng dầu mỡ. Theo tư liệu lịch sử, sự ra đời của tổ chức này nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng tăng về cung cấp xăng dầu cho miền Bắc trong thời kỳ khôi phục kinh tế và xây dựng đất nước. Cùng với việc tiếp quản, khôi phục Sở dầu Thượng Lý, hệ thống kho xăng dầu tiếp tục được xây dựng tại Đức Giang, Bến Thủy, Việt Trì, Nam Định và Bắc Giang nhằm phục vụ các khu công nghiệp và vùng kinh tế quan trọng.

Đến tháng 7/1958, Sở Địa chất được đổi tên thành Cục Địa chất. Cùng với việc phát triển lực lượng trong nước, Việt Nam từng bước cử học sinh sang Liên Xô và Rumani học tập chuyên ngành dầu khí, chuẩn bị đội ngũ cho một lĩnh vực công nghiệp còn rất mới mẻ.

Những bước đi đó cho thấy bảo đảm nhiên liệu đã trở thành một nhiệm vụ cụ thể trong quá trình tổ chức lại nền kinh tế miền Bắc. Tuy nhiên, khôi phục hệ thống cung ứng và chủ động nguồn tài nguyên là hai vấn đề khác nhau. Một bên giải quyết nhu cầu trước mắt; bên còn lại đòi hỏi tầm nhìn dài hạn.

Vì sao Việt Nam cần chuẩn bị một ngành công nghiệp dầu khí?

Nếu việc tổ chức cung ứng xăng dầu đáp ứng yêu cầu vận hành nền kinh tế trong từng giai đoạn, thì xây dựng năng lực tìm kiếm và khai thác dầu khí hướng tới một mục tiêu rộng hơn. Đó là từng bước tạo cơ sở để chủ động hơn về nguồn tài nguyên và năng lượng.

Ở thời điểm giữa thập niên 1950, Việt Nam chưa có ngành công nghiệp dầu khí. Nguồn xăng dầu phục vụ miền Bắc phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ bên ngoài, trong khi năng lực khảo sát, thăm dò và đánh giá tài nguyên trong nước còn ở giai đoạn đầu. Giữa thế kỷ XX, xăng dầu tại Việt Nam phụ thuộc vào viện trợ của Liên Xô. Để giảm sự phụ thuộc, nhu cầu xây dựng một nền công nghiệp dầu khí đã được đặt ra từ sớm.

Trong điều kiện khó khăn, việc nghiên cứu tiềm năng dầu khí trong lòng đất có ý nghĩa vô cùng to lớn. Khác với một số nguồn tài nguyên có thể nhận biết qua biểu hiện địa chất trên mặt đất, việc xác định các cấu tạo có triển vọng dầu khí đòi hỏi nghiên cứu tài liệu, khảo sát thực địa, phân tích cấu trúc địa chất và áp dụng các phương pháp chuyên môn.

Từ nghiên cứu ban đầu đến tổ chức thăm dò, rồi tiến tới khai thác thương mại là một quá trình dài, cần nhân lực được đào tạo, thiết bị chuyên dụng và nguồn lực đầu tư. Nếu triển vọng tài nguyên được xác định, Việt Nam sẽ có thêm cơ sở để hoạch định những bước đi tiếp theo trong lĩnh vực năng lượng. Ngược lại, nếu các dữ liệu địa chất chưa đủ tin cậy, mọi quyết định đầu tư cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò đều tiềm ẩn rủi ro.

Vì thế, yêu cầu đặt ra với Việt Nam không chỉ là tìm kiếm nguồn nhiên liệu để giải quyết nhu cầu trước mắt, mà còn phải chuẩn bị những điều kiện ban đầu cho một ngành công nghiệp mới. Trong đó, ba vấn đề cần xác định gồm: triển vọng tài nguyên, đào tạo đội ngũ cán bộ và xây dựng cơ sở khoa học cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò.

Điều tra địa chất - Những bước chuẩn bị đầu tiên

Một trong những điều kiện quan trọng để hình thành ngành công nghiệp dầu khí là xác định được những khu vực có triển vọng. Đối với Việt Nam, công việc này được triển khai từng bước thông qua việc nghiên cứu tài liệu địa chất, khảo sát thực địa và hợp tác với các chuyên gia nước ngoài trong phân tích, đánh giá tiềm năng dầu khí.

Chuyên gia Liên Xô N. K. Gryaznov.

Ngày 7/4/1959, Chính phủ Việt Nam cho phép Tổng cục Địa chất ký Hợp đồng số 9431 với Bộ Địa chất Liên Xô về nghiên cứu địa chất, đánh giá triển vọng dầu khí tại miền Bắc Việt Nam.

Đến ngày 27/6/1959, đội khảo sát, nghiên cứu địa chất dầu khí được thành lập để triển khai hợp đồng. Cuối năm 1958, chuyên gia địa chất Liên Xô N.K. Gryaznov sang Việt Nam hỗ trợ xây dựng kế hoạch tìm kiếm những khu vực có triển vọng dầu mỏ. Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu địa chất do Sở Địa chất Đông Dương để lại, ông cùng các cán bộ Việt Nam tiến hành khảo sát tại khu vực Núi Lịch, Yên Bái.

Sự hợp tác này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm chuyên sâu về địa chất dầu khí. Thông qua khảo sát và nghiên cứu chung, cán bộ Việt Nam có điều kiện tiếp cận phương pháp chuyên môn, tham gia xử lý tài liệu và tích lũy kinh nghiệm phục vụ những nhiệm vụ tiếp theo.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến thăm Khu công nghiệp dầu lửa Baku (Azerbaijan) năm 1959. Ảnh tư liệu

Năm 1959, khi tới thăm Khu công nghiệp dầu khí Baku, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói với các nhà lãnh đạo nước Cộng hòa Azerbaijan thuộc Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết (Liên Xô) rằng: “Tôi nghĩ Việt Nam chúng tôi có biển, nhất định sẽ có dầu, nhưng đang chiến tranh, chưa làm được. Tôi hy vọng và tin tưởng rằng, sau khi Việt Nam kháng chiến thắng lợi, các đồng chí sẽ giúp chúng tôi tìm ra dầu, khai thác và chế biến dầu, xây dựng được khu công nghiệp dầu khí như Baku”. Phát biểu ấy chính là kim chỉ nam định hướng lâu dài đối với việc xây dựng và phát triển ngành dầu khí Việt Nam.

Từ nghiên cứu triển vọng đến chuẩn bị tổ chức thăm dò

Quá trình điều tra địa chất trong những năm 1959-1961 đã tạo cơ sở cho việc hệ thống hóa các nhận định về triển vọng dầu khí ở miền Bắc Việt Nam. Tháng 4/1961, báo cáo tổng hợp về địa chất và triển vọng dầu khí ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được hoàn thành. Đây là công trình nghiên cứu có quy mô lớn đầu tiên của Việt Nam về địa chất và đánh giá triển vọng dầu khí trên một vùng lãnh thổ rộng lớn, tạo cơ sở khoa học ban đầu cho định hướng tìm kiếm, thăm dò về sau.

Từ kết quả nghiên cứu đó, công tác tổ chức tìm kiếm, thăm dò dầu khí được cụ thể hóa. Ngày 9/10/1961, Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 159 về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Tổng cục Địa chất. Ngày 27/11/1961, Tổng cục Địa chất ban hành Quyết định số 271-ĐC thành lập Đoàn Thăm dò dầu lửa 36, thường gọi là Đoàn 36.

Khảo sát địa chất trong những năm đầu tìm kiếm dầu khí tại miền Bắc Việt Nam. Ảnh tư liệu

Nhìn từ tiến trình đó, bài toán dầu khí của Việt Nam sau năm 1954 có hai tầng ý nghĩa. Trước mắt, miền Bắc phải khôi phục và tổ chức nguồn cung nhiên liệu để phục vụ sản xuất, giao thông và các hoạt động kinh tế. Về lâu dài, Việt Nam cần xây dựng năng lực nghiên cứu tài nguyên, đào tạo cán bộ và tổ chức tìm kiếm, thăm dò nhằm từng bước chủ động hơn về nguồn năng lượng.

Giữa hai mục tiêu ấy có một khoảng cách lớn về thời gian, kỹ thuật và nguồn lực. Nhưng chính việc nhận diện nhu cầu từ sớm, tiến hành khảo sát có hệ thống và tích lũy tri thức địa chất đã tạo nền tảng cho những bước phát triển sau này.

Cuộc hội ngộ những người làm công tác địa vật lý dầu khí

Khai trương Khu lưu niệm công trình Dầu khí đầu tiên tại Việt Nam

Mỏ Bạch Hổ: Định danh Việt Nam trên bản đồ dầu khí

Ký ức về người lính trong sách Lịch sử Dầu khí: Thế hệ hôm nay tự hào tiếp bước cha anh

Toàn cảnh buổi tiếp

Đặc biệt, trong lĩnh vực năng lượng, TP Hồ Chí Minh định hướng phát triển trung tâm năng lượng tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, với các lĩnh vực trọng tâm gồm lưu trữ dầu khí, khí hóa lỏng, khai thác và chế biến dầu khí, hóa dầu và sản xuất năng lượng. Trao đổi tại buổi tiếp, Tổng Giám đốc PETROVIETNAM Lê Mạnh Cường giới thiệu năng lực của doanh nghiệp Việt Nam trong xây dựng, chế tạo hạ tầng kho chứa và công trình dầu khí ngoài khơi, thể hiện qua gói thầu trị giá hơn 3 tỷ USD tại Qatar vừa qua. Đây là nền tảng để nghiên cứu hợp tác với các đối tác UAE trong phát triển hạ tầng lưu trữ, kết nối nguồn cung dầu thô với nhu cầu chế biến, tiêu thụ tại Việt Nam.

Hợp tác giữa PETROVIETNAM và các đối tác UAE đã được triển khai trên nhiều lĩnh vực, tạo cơ sở để tiếp tục mở rộng quan hệ theo hướng thực chất, gắn với nhu cầu và thế mạnh của mỗi bên.

Ông Lê Mạnh Cường – Tổng Giám đốc PETROVIETNAM phát biểu tại buổi tiếp

Trong cung cấp dầu thô, các đơn vị thành viên của PETROVIETNAM như BSR và PVOIL đã phối hợp mua lô dầu Murban có khối lượng 300.000 thùng, giao tháng 12/2024 để chế biến thử nghiệm tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Trên cơ sở kết quả thử nghiệm, các bên kỳ vọng mở rộng cơ hội mua bán dầu thô.

Trong lĩnh vực khí, PV GAS duy trì hợp tác mua LPG với ADNOC từ năm 2009. Từ đầu năm 2020 đến nay, PV GAS đã ký các hợp đồng nhập khẩu tổng cộng 2,16 triệu tấn LPG từ ADNOC, trị giá khoảng 1,32 tỷ USD. Hai bên tiếp tục trao đổi về hợp đồng định hạn và mở rộng khối lượng giao dịch. Đối với LNG, PV GAS và ADNOC Trading đã ký hợp đồng khung mua bán LNG theo chuyến, tạo cơ sở xem xét các cơ hội giao dịch phù hợp.

Ở lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật, PTSC đang thúc đẩy hiện diện tại thị trường UAE. Các đơn vị thành viên là PTSC POS và PTSC M&C đã được chấp thuận chủ trương thành lập công ty con tại UAE nhằm trực tiếp tham gia các gói thầu của ADNOC. PTSC POS đã hoàn tất thủ tục thành lập công ty con, được cấp Giấy chứng nhận đăng ký thương mại và Giấy phép kinh doanh tại UAE, hướng tới cung cấp dịch vụ hoán cải, đấu nối và chạy thử công trình ngoài khơi; PTSC M&C dự kiến phát triển cơ hội tham gia các gói thầu thiết kế, mua sắm và thi công phục vụ phát triển mỏ. Những hoạt động này mở thêm cơ hội đưa năng lực dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam ra thị trường quốc tế, đồng thời tăng cường kết nối giữa thương mại năng lượng, phát triển hạ tầng và cung cấp dịch vụ công nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Được – Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, Ngài Saeed Al Hajeri – Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao UAE, ông Lê Mạnh Cường – Tổng Giám đốc PETROVIETNAM cùng các đại biểu dự buổi tiếp

Thay mặt lãnh đạo PETROVIETNAM, Tổng Giám đốc Lê Mạnh Cường bày tỏ mong muốn cùng các đối tác thúc đẩy các nội dung hợp tác thành những dự án cụ thể, thực chất, góp phần đưa TP Hồ Chí Minh trở thành đầu mối năng lượng và tài chính quốc tế.

Phát biểu tại buổi tiếp, Ngài Saeed Al Hajeri đánh giá, quan hệ Việt Nam - UAE còn nhiều dư địa phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và logistics. Theo Ngài Quốc vụ khanh, trước những biến động của thị trường dầu khí và chuỗi cung ứng toàn cầu, việc đa dạng hóa hệ thống lưu trữ, phát triển logistics và xây dựng các cơ sở lọc dầu gần thị trường tiêu thụ ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Ngài Saeed Al Hajeri cũng kỳ vọng hai bên mở rộng hợp tác tài chính và các lĩnh vực kinh tế có thế mạnh, đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới.

Ông Lê Mạnh Cường – Tổng Giám đốc PETROVIETNAM trao đổi cùng các đối tác UAE

Đối với TP Hồ Chí Minh, phát triển hạ tầng năng lượng có ý nghĩa thiết yếu để duy trì sức cạnh tranh, thu hút đầu tư và mở rộng các ngành công nghiệp, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Với năng lực và kinh nghiệm tích lũy trong lĩnh vực dầu khí, công nghiệp - năng lượng, PETROVIETNAM có vai trò quan trọng trong kết nối nguồn cung, phát triển hạ tầng và đưa các cơ hội hợp tác quốc tế thành những dự án cụ thể. Thúc đẩy hợp tác với các đối tác UAE cũng là hướng để Tập đoàn đồng hành cùng Thành phố xây dựng trung tâm năng lượng phía Nam, tạo sức lan tỏa tới các ngành sản xuất, dịch vụ, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế Việt Nam.

	PETROVIETNAM và Canada trao đổi tiềm năng hợp tác điện hạt nhân
	Dự án xuất khẩu điện Việt Nam – Malaysia – Singapore đạt dấu mốc quan trọng tại SIEW 2026
	Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao quan hệ hợp tác giữa PETRONAS và PETROVIETNAM
	PETROVIETNAM tiên phong cùng các đối tác Đan Mạch phát triển điện gió ngoài khơi
	Singapore chấp thuận có điều kiện dự án xuất khẩu điện tái tạo từ Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam theo đuổi mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và chuyển dịch sang nền kinh tế carbon thấp, công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) đang được đặt ra như một giải pháp có thể hỗ trợ giảm phát thải tại những ngành công nghiệp khó thay thế hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch hoặc khó cắt giảm phát thải bằng các biện pháp thông thường.

Tuy nhiên, tiềm năng của CCUS không đồng nghĩa với khả năng triển khai ngay trên diện rộng. Công nghệ này đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực thu giữ carbon tại nguồn phát thải, hệ thống vận chuyển, địa điểm lưu trữ phù hợp và cơ chế bảo đảm hiệu quả kinh tế trong suốt vòng đời dự án. Vì vậy, bài toán của Việt Nam hiện nay không chỉ là lựa chọn công nghệ, mà còn là xác định điều kiện cần thiết để hình thành một chuỗi CCUS hoàn chỉnh.

Theo TS Nguyễn Thanh Tùng, Việt Nam có một số lợi thế đáng chú ý để phát triển CCUS, gồm tiềm năng địa chất, cơ sở hạ tầng, kinh nghiệm tích lũy và cơ sở dữ liệu từ ngành dầu khí.

Theo TS Nguyễn Thanh Tùng, Việt Nam có một số lợi thế đáng chú ý, gồm tiềm năng địa chất, cơ sở hạ tầng, kinh nghiệm tích lũy và cơ sở dữ liệu từ ngành dầu khí. Đây là những nền tảng quan trọng để nghiên cứu khả năng thu giữ và lưu trữ carbon, đặc biệt khi kinh nghiệm khảo sát địa chất, quản lý công trình dầu khí và vận hành các hệ thống kỹ thuật có thể hỗ trợ quá trình đánh giá, thiết kế dự án.

Cam kết tại Hội nghị COP26 cũng tạo thêm động lực để Việt Nam thúc đẩy các giải pháp giảm phát thải, trong đó có CCUS. Dù vậy, theo ông Tùng, cần đánh giá cụ thể tiềm năng, xác định khu vực và lĩnh vực phù hợp, đồng thời tính toán hiệu quả kinh tế trước khi quyết định đầu tư. Lộ trình phát triển nên bắt đầu từ đánh giá tiềm năng, nghiên cứu khả thi đến xây dựng phương án triển khai chi tiết, thay vì triển khai đồng loạt khi các điều kiện chưa đầy đủ.

Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Lương Quang Huy, Trưởng Phòng Quản lý phát thải khí nhà kính, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đánh giá CCUS có tiềm năng và vai trò quan trọng trong giảm phát thải. Tuy nhiên, quá trình triển khai tại Việt Nam vẫn đối mặt với những hạn chế về tài chính, kỹ thuật và thể chế.

Theo ông Huy, hệ thống quy định pháp luật đang từng bước được hoàn thiện để tạo cơ sở cho việc triển khai công nghệ. Cùng với đó, Việt Nam cần tăng cường hợp tác quốc tế nhằm tiếp nhận hỗ trợ về công nghệ và kỹ thuật, từng bước hiện thực hóa các hoạt động thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon.

Những ý kiến này cho thấy phát triển CCUS cần được nhìn nhận như một quá trình xây dựng năng lực công nghệ và thị trường, thay vì chỉ là việc đầu tư thiết bị tại một số nhà máy. Trong đó, ngành dầu khí có thể đóng vai trò quan trọng ở khâu khảo sát, đánh giá địa chất và nghiên cứu phương án lưu trữ. Tuy nhiên, lợi thế của ngành này cần được chuyển hóa thành các điều kiện tiếp cận phù hợp cho những lĩnh vực phát thải khác.

Hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ bài toán chi phí và hạ tầng

Một trong những rào cản lớn nhất đối với CCUS là chi phí đầu tư. Theo ông Lê Văn Nghi, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc QIS Global, nếu triển khai ngay từ đầu với quy mô lớn, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với áp lực vốn đáng kể. Vì vậy, có thể xem xét phương án đầu tư theo từng mô-đun, bắt đầu ở quy mô nhỏ, thử nghiệm công nghệ và đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng.

Cách tiếp cận này giúp hạn chế rủi ro đầu tư ban đầu, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp kiểm chứng mức độ phù hợp của công nghệ với đặc điểm từng nguồn phát thải. Các ngành như nhiệt điện, xi măng và thép có thể được xem xét trong quá trình nghiên cứu, đánh giá khả năng ứng dụng CCUS. Tuy nhiên, không phải mọi cơ sở sản xuất đều phù hợp với cùng một phương án. Quyết định đầu tư cần dựa trên quy mô, đặc tính và mức độ ổn định của nguồn phát thải, khả năng áp dụng giải pháp thay thế cũng như chi phí xử lý trên mỗi đơn vị carbon được giảm phát thải.

Các chuyên gia trao đổi tại Hội thảo“Công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ CO₂ (CCUS): Giải pháp thúc đẩy Net Zero tại Việt Nam” sáng 27/10.

Đáng chú ý, chi phí thu giữ mới chỉ là một phần của bài toán. Ông Nghi cho rằng, cần làm rõ toàn bộ chuỗi triển khai, từ nén, vận chuyển đến lưu trữ carbon. Khi carbon được thu giữ tại nhà máy, doanh nghiệp cần biết có thể vận chuyển đến đâu, sử dụng phương thức nào và việc lưu trữ được thực hiện theo cơ chế gì. Nếu thiếu quy định rõ ràng về các khâu này, dự án có thể gặp khó khăn ngay cả khi công nghệ thu giữ đã được chứng minh tính khả thi.

Đây cũng là vấn đề cần được giải quyết trong quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý. Theo ông Tùng, bên cạnh việc phát huy lợi thế của ngành dầu khí, cần xây dựng cơ sở pháp lý và cơ chế phù hợp để các doanh nghiệp ngoài lĩnh vực này có thể tham gia. Những ngành công nghiệp có lượng phát thải lớn cần được tiếp cận các phương án triển khai khả thi, thay vì phải tự giải quyết riêng lẻ toàn bộ chuỗi công nghệ và hạ tầng.

Ở góc độ chính sách, ông Huy cho biết, Việt Nam đang từng bước triển khai các hoạt động liên quan đến thị trường carbon, bao gồm thí điểm tại một số lĩnh vực và nghiên cứu các hình thức giao dịch phù hợp. Bên cạnh thị trường trong nước, doanh nghiệp cũng có thể tìm hiểu các cơ chế hợp tác quốc tế theo Thỏa thuận Paris nhằm mở rộng cơ hội tham gia thị trường carbon và tạo thêm động lực cho hoạt động giảm phát thải.

Tuy nhiên, thị trường carbon chỉ có thể hỗ trợ quyết định đầu tư CCUS khi doanh nghiệp xác định được nguồn phát thải, lượng phát thải và khả năng giảm phát thải của dự án, đồng thời có cơ sở để đánh giá giá trị kinh tế của lượng carbon được xử lý. Vì vậy, cần tránh kỳ vọng rằng việc hình thành thị trường carbon tự động giúp các dự án CCUS có lãi. Hiệu quả đầu tư vẫn phụ thuộc vào chi phí công nghệ, điều kiện vận chuyển và lưu trữ, cơ chế ghi nhận kết quả giảm phát thải cũng như khả năng huy động nguồn vốn dài hạn.

Từ những vấn đề trên, Việt Nam cần triển khai CCUS theo hướng có trọng tâm. Trước hết, cần khảo sát và đánh giá tiềm năng lưu trữ carbon, lựa chọn những nguồn phát thải có điều kiện kỹ thuật phù hợp để nghiên cứu khả thi. Tiếp đó, cần hoàn thiện quy định về thu giữ, vận chuyển, lưu trữ và trách nhiệm của các bên tham gia; đồng thời nghiên cứu cơ chế phân bổ chi phí, chia sẻ rủi ro và huy động vốn từ doanh nghiệp, tổ chức tài chính cùng các đối tác quốc tế.

CCS/CCUS: Làm chủ công nghệ, lựa chọn bước đi phù hợp

CCS/CCUS: Giá trị không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế

Ứng dụng CCUS phải gắn với hiệu quả giảm phát thải và sản xuất

CCUS cần bắt đầu từ những dự án thí điểm khả thi

Sáng 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Trong đó, cơ chế định giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất nhận được nhiều ý kiến, tập trung vào yêu cầu nâng cao tính minh bạch, thống nhất và phù hợp với thực tiễn.

Đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa.

Phát biểu thảo luận tại hội trường, đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa) cho rằng, đất đai vừa là nguồn lực phát triển kinh tế, vừa gắn trực tiếp với quyền lợi hợp pháp của người dân, môi trường đầu tư và ổn định xã hội. Vì vậy, sửa đổi luật không chỉ nhằm tháo gỡ vướng mắc trước mắt mà cần xây dựng khuôn khổ pháp lý đồng bộ, ổn định và khả thi.

Theo đại biểu, việc xác định hệ số điều chỉnh giá đất tại các địa phương có thể tạo ra chênh lệch đáng kể, nhất là tại những khu vực giáp ranh. Giá đất xác định quá cao sẽ làm tăng chi phí tiếp cận đất đai của doanh nghiệp; ngược lại, nếu quá thấp, người có đất bị thu hồi có nguy cơ chịu thiệt thòi. Do đó, chính sách cần hài hòa lợi ích của Nhà nước, người có đất bị thu hồi và nhà đầu tư, thay vì chỉ chú trọng nguồn thu ngân sách.

Đại biểu đề nghị quy định thống nhất nguyên tắc, phương pháp và quy trình xác định hệ số điều chỉnh giá đất; tăng cường công khai dữ liệu, kiểm soát chất lượng thông tin đầu vào và có cơ chế giám sát độc lập để hạn chế sự tùy nghi giữa các địa phương. Đồng thời, cần phân định rõ giá đất phục vụ bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, giá làm căn cứ thực hiện nghĩa vụ tài chính, giá chuyển nhượng theo thỏa thuận và giá giao dịch trên thị trường, qua đó có cơ sở xử lý chênh lệch minh bạch.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng), đồng tình với chủ trương giao UBND quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh theo các nguyên tắc, tiêu chí do Trung ương quy định. Theo đại biểu, cơ chế này có thể rút ngắn thời gian xác định giá đất, giảm chi phí tuân thủ và đẩy nhanh tiến độ dự án.

Tuy nhiên, do bảng giá đất và hệ số điều chỉnh được sử dụng để xác định nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất cũng như tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, quá trình xây dựng và áp dụng phải bảo đảm khách quan, minh bạch. Đại biểu đề nghị sàng lọc dữ liệu, loại bỏ giao dịch bất thường hoặc có dấu hiệu thao túng; đồng thời nghiên cứu cơ chế thẩm định, phản biện độc lập đối với những trường hợp có tác động lớn. Người có đất bị thu hồi cũng cần được quy định rõ quyền đề nghị xem xét lại giá bồi thường khi có căn cứ và thời hạn giải quyết cụ thể.

Không lấy biến động giá sau này để quy trách nhiệm về quyết định trước đây

Một vấn đề khác được đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) nhấn mạnh là, cần có căn cứ pháp lý rõ ràng để đánh giá trách nhiệm của cơ quan, cá nhân tham gia định giá đất.

Theo đại biểu, nếu nội dung này chỉ dừng ở giải trình của cơ quan soạn thảo mà chưa được thể hiện thành quy định cụ thể trong luật, việc xem xét trách nhiệm qua thanh tra, kiểm tra, kiểm toán vẫn có thể thiếu căn cứ thống nhất.

Đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình).

Đại biểu nêu tình huống tại thời điểm định giá, cơ quan có thẩm quyền đã sử dụng thông tin, dữ liệu hợp pháp và thực hiện đầy đủ quy trình. Tuy nhiên, sau đó, giá đất tăng do hình thành tuyến đường mới hoặc thị trường biến động. Nếu lấy mặt bằng giá tại thời điểm sau để kết luận quyết định trước đây là thấp hoặc gây thất thoát, việc đánh giá có thể không phản ánh đúng điều kiện khách quan khi quyết định được ban hành.

Tình trạng này có thể khiến cán bộ thực thi e ngại, sợ trách nhiệm, từ đó kéo dài quá trình xác định giá đất và triển khai dự án. Đối với các trường hợp thu hồi đất, chậm trễ còn ảnh hưởng đến việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đời sống người dân.

Đại biểu khẳng định bảo vệ người làm đúng không đồng nghĩa với bao che sai phạm. Những trường hợp cố ý bỏ qua thông tin bắt buộc, làm sai lệch dữ liệu, thông đồng hoặc vụ lợi vẫn phải bị xử lý nghiêm. Ngược lại, người thực hiện đúng pháp luật cần được đánh giá trên cơ sở quy định, dữ liệu và điều kiện khách quan tại thời điểm định giá.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 74 nguyên tắc xem xét tính hợp pháp và trách nhiệm trong hoạt động định giá đất phải căn cứ vào pháp luật, thông tin và dữ liệu hợp pháp đã có hoặc được thu thập theo quy định tại thời điểm định giá; không chỉ dựa vào biến động giá đất phát sinh sau đó để kết luận quyết định trước đây trái pháp luật.

Cần linh hoạt trong điều chỉnh hệ số giá đất

Về thẩm quyền và chu kỳ điều chỉnh bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu) cho rằng, giá đất chịu tác động của nhiều yếu tố như quy hoạch, hạ tầng giao thông và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, nếu mỗi lần điều chỉnh hệ số đều phải trình HĐND cấp tỉnh quyết định thì có thể thiếu linh hoạt trước những biến động thực tế.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu).

Đại biểu đề xuất HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất cùng nguyên tắc, phạm vi điều chỉnh hệ số; UBND cấp tỉnh được quyết định hệ số điều chỉnh và cập nhật khi cần thiết trong phạm vi đã được HĐND thông qua, đồng thời báo cáo HĐND cùng cấp. Theo đại biểu, cách tiếp cận này vừa duy trì vai trò quyết định, giám sát của HĐND, vừa tăng tính chủ động trong điều hành.

Ở chiều ngược lại, đại biểu Lê Văn Thế không đồng tình với phương án để UBND cấp tỉnh quyết định và ban hành hệ số điều chỉnh định kỳ 3 năm một lần. Đại biểu cho rằng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh có chức năng khác nhau: bảng giá xác lập mặt bằng giá theo loại đất, khu vực, vị trí; còn hệ số điều chỉnh cần phản ánh những khác biệt chưa được thể hiện đầy đủ trong bảng giá.

Từ thực tiễn tỉnh Ninh Bình, đại biểu nêu trường hợp đất tại các tuyến đường, khu vực mới hình thành nhưng chưa có mức giá trong bảng giá đất, có thể gây khó khăn khi xác định nghĩa vụ tài chính và tiền bồi thường. Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định bảng giá đất được xây dựng định kỳ 5 năm một lần, có thể sửa đổi, bổ sung trong chu kỳ khi cần thiết; riêng hệ số điều chỉnh giá đất cần được rà soát ít nhất mỗi năm một lần, căn cứ biến động giá và điều kiện thực tế tại từng địa phương.

Lãnh đạo Quốc hội sốt ruột với luật Đất đai, Bộ trưởng khẳng định không lùi

Sửa Luật Đất đai 2024: Gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Sửa Luật Đất đai: Đề nghị làm rõ quy hoạch, giá đất và phân cấp thẩm quyền

Tàu Agioi Fanendes treo cờ Malta rời cảng Primorsk của Nga ngày 22/10, chở khoảng 40.000 tấn dầu diesel hàm lượng lưu huỳnh cực thấp (ULSD), dự kiến đến New York vào ngày 7/11. Tuy nhiên, theo Lloyd’s List, con tàu đã neo chờ ngoài khơi Skagen, Đan Mạch, vào ngày 26/10. Dữ liệu theo dõi hành trình hiện hiển thị trạng thái "for orders", nghĩa là tàu chưa công bố cảng đến cụ thể.

Ngày 27/10, Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal đã gửi thư cho Thanassis Martinos, giám đốc điều hành của Eastern Mediterranean Maritime, công ty có trụ sở tại Athens (Hy Lạp) sở hữu con tàu. Ông yêu cầu công ty triệu hồi tàu nếu có ý định giao hàng tại một cảng của Mỹ, đồng thời không tham gia các giao dịch dầu diesel của Nga trong tương lai.

Ông Blumenthal lập luận rằng Đạo luật Chấm dứt nhập khẩu dầu Nga năm 2022 của Mỹ cấm lô hàng này, bất kể Giấy phép chung 135 (General License 135) của Bộ Tài chính Mỹ cho phép thực hiện các giao dịch dầu diesel của Nga đến ngày 7/4/2027. Ông viết: "Tổng thống có thể đã cấp giấy phép để tạo điều kiện cho giao dịch này, nhưng chỉ Quốc hội mới có thể khiến giao dịch đó hợp pháp".

Thượng nghị sĩ yêu cầu công ty cung cấp thông tin trước ngày 31/10 về bên bán, bên mua, bên thuê tàu, đơn vị bảo hiểm và đơn vị vận hành cảng tiếp nhận hàng. Ông cũng yêu cầu công bố mọi chỉ đạo mà công ty nhận được từ Bộ Tài chính hoặc các cơ quan liên bang khác của Mỹ.

Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng đã cảnh báo các ngân hàng, trong đó có Goldman Sachs, cùng các cơ quan quản lý cảng tại Houston, Corpus Christi, Beaumont và New York/New Jersey rằng việc xử lý các lô hàng nhập khẩu này có thể khiến họ đối mặt với trách nhiệm pháp lý dân sự và hình sự. Trong khi đó, cơ quan phụ trách trừng phạt của Malta đang yêu cầu chủ tàu cung cấp xác nhận tuân thủ quy định về giá trần đối với dầu Nga.

Hai tàu chở dầu khác, Leruo và Talisman, cũng đang vận chuyển dầu diesel của Nga hướng tới Mỹ. Theo các thông tin được công bố, cả hai tàu đều đang chịu các biện pháp trừng phạt của phương Tây. Công ty phân tích dữ liệu hàng hóa Kpler ước tính tổng lượng dầu diesel trên ba tàu vào khoảng 924.000 thùng. Ngoài ra, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết một tàu chở dầu thứ tư dự kiến khởi hành vào ngày 28/10.

Được biết, Tổng thống Trump đã bác bỏ những chỉ trích từ các thành viên đảng Cộng hòa của mình, cho rằng họ là những người "không thực sự nghiêm túc".

Trong bối cảnh chưa công bố điểm đến cụ thể, đồng thời các ngân hàng và cảng biển của Mỹ đã được cảnh báo tránh tham gia giao dịch, tàu Agioi Fanendes có thể chuyển hướng sang Cuba.

Hòn đảo Caribe này đã cạn kiệt dầu diesel và dầu nhiên liệu vào tháng 5, sau khi hai tàu chở dầu của Nga đến vùng biển Cuba trong mùa xuân, bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ.

Hồi tháng 3, ông Trump từng tuyên bố ông "không có vấn đề gì" với việc một tàu chở dầu Nga đang chịu lệnh trừng phạt vận chuyển dầu đến Cuba để hỗ trợ hòn đảo này.

1. Giá dầu thế giới tăng sau khi vụ tấn công nhằm vào một nhà máy lọc dầu tại Ả Rập Xê-út, làm dấy lên những lo ngại về rủi ro nguồn cung do các cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tính đến đầu giờ sáng 29/10 (giờ Việt Nam), giá dầu thô Mỹ WTI giao dịch ở ngưỡng 101,8 USD/thùng; trong khi giá chuẩn Brent dừng lại ở mức 114,5 USD/thùng.

2. Công ty nhà nước QatarEnergy đã gia hạn tình trạng bất khả kháng đối với các lô hàng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho đến cuối năm nay.

Động thái này khiến châu Âu và châu Á rơi vào tình trạng thiếu hụt một phần nguồn cung theo hợp đồng dài hạn ngay trước thềm mùa đông, đồng thời đẩy giá khí tự nhiên tại châu Âu lên mức cao nhất kể từ mùa thu năm 2022.

3. Các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc đang đẩy mạnh mua dầu thô từ Tây Phi và Brazil sau khi cước phí vận chuyển hạ nhiệt trong hai tuần qua; trong khi đó, sự cạnh tranh để giành nguồn cung từ Nga trở nên gay gắt hơn, còn dầu thô từ Iran thì hoàn toàn vắng bóng trên thị trường.

Theo các nguồn tin thương mại chia sẻ với Bloomberg, sau khi cước phí vận chuyển giảm từ mức cao kỷ lục, một số nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã mua các loại dầu thô từ Tây Phi và Brazil với mức giá cao hơn tới 20 USD/thùng so với giá dầu ICE Brent, cho các lô hàng giao trong tháng 12.

4. UBS đã nâng dự báo giá dầu Brent lần thứ hai trong tháng này và hiện kỳ ​​vọng giá dầu thô sẽ đạt 110 USD/thùng vào cuối năm 2026, tăng so với mức 100 USD/thùng trước đó.

Ngân hàng Thụy Sĩ này cũng điều chỉnh tăng dự báo cho năm 2027 thêm 5 USD/thùng tại mỗi thời điểm: lên 95 USD/thùng vào tháng 3, 90 USD/thùng vào tháng 6 và 85 USD/thùng vào tháng 9.

5. Chiếc tàu chở dầu - vốn được cho là tàu đầu tiên vận chuyển dầu diesel từ Nga đến Mỹ theo thỏa thuận trước đó - đã hủy bỏ điểm đến là New York.

Con tàu mang cờ Malta có tên Agioi Fanendes đã rời cảng Primorsk vào ngày 22/10, chở theo khoảng 40.000 tấn dầu diesel hàm lượng lưu huỳnh cực thấp, với lịch trình dự kiến ​​cập cảng New York vào ngày 7/11.

Revolution 2026: Khải Trình Viễn Dương tái hiện hành trình trưởng thành của người trẻ qua ba chương: “Hợp Lưu”, “Phi Vũ” và “Ngân Dương”. Sự kết hợp giữa âm nhạc, vũ đạo và nghệ thuật trình diễn tạo nên mạch cảm xúc xuyên suốt đêm nhạc. Qua đó, khán giả có cơ hội khám phá những chuyển biến trong nhận thức, những thử thách trên hành trình theo đuổi lý tưởng và khát vọng tìm kiếm hướng đi riêng của thế hệ trẻ.

Chương 1 - “Hợp Lưu” mở màn bằng những vũ điệu mạnh mẽ của tiết mục “Người Việt”, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và khát vọng vươn xa của tuổi trẻ. Khi không khí sân khấu dần lắng lại, ca khúc “Ngồi tựa mạn thuyền” đưa khán giả trở về với âm hưởng dân gian quen thuộc qua cách thể hiện trẻ trung, hiện đại.

Tiết mục “Người Việt” mở màn chương “Hợp Lưu” bằng những vũ điệu mạnh mẽ, lan tỏa niềm tự hào dân tộc và khát vọng vươn xa của tuổi trẻ.

Mạch trình diễn sau đó chuyển sắc với tiết mục nhảy “Thế giới giả lập”, khuấy động sân khấu bằng âm thanh điện tử và nhịp điệu sôi động. Sự thay đổi trong phong cách biểu diễn tạo nên sắc thái mới cho chương trình, thể hiện tinh thần trẻ trung, năng động của sinh viên trong đêm hội chào tân.

Sự kết hợp giữa âm nhạc và vũ đạo trong tiết mục “Thế giới giả lập” mang đến màu sắc trình diễn mới lạ, góp phần tạo nên bức tranh nghệ thuật đa dạng tại đêm hội.

Bước sang Chương 2 - “Phi Vũ”, chương trình mở ra những suy tư về sự đánh đổi trên hành trình theo đuổi lý tưởng. Tiếp nối mạch cảm xúc từ “Hợp Lưu”, ca khúc “Người ở đừng về” gợi nhắc người trẻ về những giá trị thân thuộc giữa dòng chảy đổi thay. Từ âm hưởng dân gian giàu cảm xúc, không khí sân khấu dần sôi động hơn với sự xuất hiện của các tiết mục “Lội ngược dòng”, “Khởi sắc” và “Breath”, lần lượt khắc họa tinh thần vượt thử thách, sự giao thoa văn hóa và hành trình tìm kiếm hướng đi riêng của người trẻ.

Tiết mục “Người ở đừng về” mang âm hưởng dân gian lên sân khấu, gợi nhắc những giá trị văn hóa thân thuộc giữa hành trình đổi thay của tuổi trẻ.

Chương 3 - “Ngân Dương” đưa khán giả đến với những khoảng lặng qua tiết mục múa “Hải Đăng Châu” và ca khúc “Sớm muộn thì”, gợi nhắc tinh thần bền bỉ theo đuổi ước mơ. Mạch cảm xúc ấy tiếp tục được khắc họa qua giai điệu dịu dàng của “Mình yêu nhau từ bao giờ”, trước khi hai tiết mục nhảy “Thế hệ mới” và “Trên những đám mây” khép lại đêm nhạc, gửi gắm thông điệp về tuổi trẻ, sự trưởng thành và niềm tin vào tương lai.

Gửi gắm niềm tin vào hành trình theo đuổi ước mơ, tiết mục “Sớm muộn thì” chạm đến khán giả bằng những giai điệu nhẹ nhàng và giàu cảm xúc.

Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, em Phùng Mai Anh, Phó Ban Tổ chức - Trưởng Ban Văn nghệ, cho biết: “Thấy khán giả hào hứng cổ vũ và đón nhận các tiết mục, chúng em vui lắm! Sự hưởng ứng của khán giả là niềm vui và cũng là động lực để chúng em tiếp tục tạo nên những chương trình ý nghĩa dành cho các bạn sinh viên”.

Hòa mình vào những thanh âm cảm xúc, em Nguyễn Lan Phương, lớp Báo Truyền hình A2K46, cho biết: “Em vô cùng yêu thích cách chương trình kể những câu chuyện về tuổi trẻ qua từng tiết mục, bởi có những điều khiến mình thấy đồng cảm và như nhìn thấy chính bản thân mình trong đó vậy”. Theo Lan Phương, Revolution 2026 không chỉ mang đến trải nghiệm âm nhạc mà còn truyền cảm hứng để người trẻ củng cố niềm tin vào lựa chọn cá nhân, kiên định theo đuổi những mục tiêu đã xác định.

Các tiết mục tại Revolution 2026 gửi gắm thông điệp về bản lĩnh theo đuổi lý tưởng, tinh thần vượt qua thử thách và sự chủ động lựa chọn con đường riêng, từ đó khuyến khích các bạn tân sinh viên vững tin vào bản thân và kiên trì với những mục tiêu đã chọn.

“Ký Ức Tầng Không” - Hành trình lưu giữ thanh xuân của sinh viên K42 AJC

“Bản Lĩnh Số Nhí” và hành trình vun đắp môi trường số lành mạnh cho trẻ

Món quà đặc biệt dành tặng tân cử nhân K42 AJC tại đêm nhạc Phút Cuối 2026

Welcome to AJC 2026 cùng K46 bước vào chặng đường mới tại thành phố “Festivia”

Chuyện gì đang xảy ra ở nhóm thanh niên "ba không"?

“Chạm Phiến Khởi Phong” - Sân chơi sáng tạo của sinh viên Khoa Tuyên truyền AJC

“Hải Trình Khai Lộ” tiếp sức tân sinh viên AJC chinh phục hành trình đại học

Theo phân tích của PGS. Phạm Hoàng Lương, giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam tại Diễn đàn “Năng lượng sạch cho kỷ nguyên tăng trưởng mới” ngày 27/10, thị trường hydrogen Việt Nam hiện có quy mô khoảng 500.000 tấn/năm, nhưng gần như toàn bộ sản lượng được sản xuất từ than và khí tự nhiên, chủ yếu phục vụ ngành phân bón và lọc hóa dầu.

PGS. Phạm Hoàng Lương: Khoảng cách giá thành đang là rào cản kinh tế lớn nhất đối với hydrogen xanh.

Trong nhóm sản xuất, Đạm Phú Mỹ có sản lượng hydrogen khoảng 97.500 tấn/năm, Đạm Cà Mau đạt 89.700 tấn/năm; hai nhà máy đạm này đều sản xuất từ khí tự nhiên. Trong khi Đạm Hà Bắc và Đạm Ninh Bình sản xuất từ than, lần lượt đạt 68.300 tấn/năm và đạt 60.900 tấn/năm. Trong lĩnh vực lọc hóa dầu, Nghi Sơn đạt khoảng 138.000-139.000 tấn/năm, còn Dung Quất đạt 39.000 tấn/năm, đều sản xuất từ lọc hóa dầu (khử lưu huỳnh).

Tuy nhiên, hydrogen tại Việt Nam hiện chủ yếu được sản xuất và tiêu thụ ngay trong từng tổ hợp công nghiệp. Việc lưu trữ, vận chuyển giữa các cơ sở còn hạn chế, chưa hình thành hệ thống phân phối hydrogen trên quy mô rộng. Nhu cầu từ các ngành như thép, xi măng, điện tử và chế biến thực phẩm vẫn ở mức nhỏ.

Việt Nam hiện chưa có dự án hydrogen xanh lục hoặc hydrogen xanh lam quy mô thương mại đi vào vận hành. Một số sáng kiến đang được triển khai hoặc xây dựng lộ trình, gồm dự án điện phân kiềm công suất 1 MW kết hợp điện mặt trời của PV GAS tại Nhà máy Xử lý khí Dinh Cố, hướng tới vận hành thương mại năm 2027; kế hoạch phối trộn hydrogen xanh lục trong sản xuất amoniac của Đạm Phú Mỹ giai đoạn 2026-2030; cùng sáng kiến hợp tác giữa Indefol Solar, GIZ và Đại học Việt-Đức.

Theo PGS. Phạm Hoàng Lương, thực trạng này cho thấy Việt Nam đã có nền tảng sản xuất hydrogen phục vụ công nghiệp, nhưng quá trình chuyển đổi sang hydrogen sạch vẫn ở giai đoạn đầu. Thách thức không chỉ là xây dựng công nghệ sản xuất mới mà còn phải hình thành thị trường tiêu thụ, cơ chế tài chính và hệ thống hạ tầng tương ứng.

Giá hydrogen xanh cao gấp 2,5-4,5 lần hydrogen xám

PGS. Phạm Hoàng Lương cũng nhấn mạnh rằng khoảng cách giá thành đang là rào cản kinh tế lớn nhất đối với hydrogen sạch.

Theo số liệu trong bài trình bày, hydrogen xanh tại Việt Nam có giá thành ước tính khoảng 5-7 USD/kg, trong khi hydrogen xám được các ngành công nghiệp sẵn sàng mua với mức giá khoảng 1,5-2 USD/kg. Như vậy, hydrogen xanh đang đắt hơn khoảng 2,5-4,5 lần.

Khả năng cạnh tranh của hydrogen phụ thuộc lớn vào giá điện, hiệu suất thiết bị điện phân, chi phí đầu tư và thời gian vận hành.

Mức chênh lệch này khiến doanh nghiệp khó chuyển đổi ngay cả khi công nghệ đã chứng minh được tính khả thi. Nếu phải mua hydrogen với giá cao hơn đáng kể so với nguồn hiện tại, khách hàng công nghiệp sẽ thiếu động lực kinh tế để ký hợp đồng tiêu thụ dài hạn. Khi không có hợp đồng bao tiêu đủ chắc chắn, dự án sản xuất hydrogen sạch cũng khó huy động vốn ngân hàng.

Bài toán chi phí càng trở nên quan trọng khi điện tái tạo chiếm khoảng 55-65% chi phí sản xuất hydrogen xanh lục. Điều này đồng nghĩa khả năng cạnh tranh của hydrogen phụ thuộc lớn vào giá điện, hiệu suất thiết bị điện phân, chi phí đầu tư và thời gian vận hành.

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi và điện mặt trời, đặc biệt tại Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, tiềm năng năng lượng tái tạo chỉ có thể chuyển hóa thành lợi thế sản xuất khi nguồn điện được cung cấp với chi phí cạnh tranh, hạ tầng truyền tải đáp ứng yêu cầu và các dự án hydrogen có thể duy trì hiệu suất vận hành phù hợp.

Để xử lý khoảng cách giá, PGS. Phạm Hoàng Lương đề cập hai công cụ là hợp đồng chênh lệch (CfD) và hợp đồng chênh lệch carbon (CCfD). Các cơ chế này có thể hỗ trợ giảm rủi ro doanh thu, tạo điều kiện ký hợp đồng bao tiêu và cải thiện khả năng huy động vốn cho dự án.

Tuy nhiên, Việt Nam không có dư địa ngân sách tương đương các nền kinh tế phát triển để triển khai các gói trợ cấp tiền mặt quy mô lớn. Vì vậy, giải pháp được đặt ra là kết hợp vốn vay ưu đãi quốc tế với vốn thương mại trong nước, nghiên cứu ưu đãi thuế và thí điểm cơ chế hỗ trợ chênh lệch giá bằng nguồn tài chính khí hậu quốc tế.

Theo PGS. Phạm Hoàng Lương, khung pháp lý và thể chế điều phối cũng là những nút thắt cần tháo gỡ. Hydrogen hiện liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật như điện lực, hóa chất, dầu khí, đầu tư, đất đai và thị trường carbon, nhưng chưa có một khung pháp lý đặc thù, thống nhất theo đánh giá trong tài liệu.

Khánh thành Trung tâm Hydrogen Xanh Việt Nam

Chiến lược năng lượng hydrogen: Hoàn thiện chính sách, khởi động dự án

Hydrogen xanh - Mảnh ghép cho bài toán Net Zero

Bà Trần Huyền, Đại diện Quốc gia của công ty tại Việt Nam phát biểu khai mạc tại hội nghị

Phát biểu khai mạc, bà Trần Huyền, Đại diện Quốc gia của công ty tại Việt Nam, đồng thời là người đại diện theo pháp luật của công ty tại Việt Nam, gửi lời chào mừng và cảm ơn các vị khách quý, cổ đông, đối tác cùng các đại biểu tham dự trực tiếp và theo dõi chương trình qua các kênh truyền thông trực tuyến.

Ông Viktor Tiunov, nhà sáng lập công nghệ điện ma sát ELECTROATOM và bà Trần Huyền, đại diện Giám đốc công ty Việt Nam và khu vực châu Á - Thái Bình Dương cùng đại biểu tại hội nghị.

Tham dự hội nghị có ông Nguyễn Ngọc Hiếu, đại diện ban lãnh đạo Trung tâm Ươm tạo và Đào tạo công nghệ cao thuộc Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Bộ Khoa học và Công nghệ; ông Nguyễn Văn Đoán, Tổng Giám đốc Công ty IEC-1, cùng các đại biểu và đối tác.

Ông Nguyễn Ngọc Hiếu, đại diện ban lãnh đạo Trung tâm Ươm tạo và Đào tạo công nghệ cao thuộc Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Bộ Khoa học và Công nghệ, phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu khai mạc, bà Trần Huyền bày tỏ niềm vinh dự khi được đồng hành cùng ông Viktor Tiunov, nhà sáng lập công nghệ điện ma sát ELECTROATOM, và ban lãnh đạo công ty trong quá trình giới thiệu, trao đổi về công nghệ tại thị trường Việt Nam.

Tại hội nghị, đại diện công ty công bố thông tin về việc thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam, cùng kế hoạch và tiến độ triển khai xây dựng phòng thí nghiệm, lắp đặt sản phẩm tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Việc phát triển hoạt động tại Việt Nam thể hiện định hướng mở rộng hiện diện của ELECTROATOM, đồng thời tạo điều kiện để công ty tiếp tục giới thiệu công nghệ, trao đổi chuyên môn và tìm kiếm cơ hội hợp tác với các đối tác trong nước.

Tại hội nghị, ông Viktor Tiunov giới thiệu công nghệ điện ma sát ELECTROATOM với định hướng phát triển điện năng từ nguyên lý ma sát, sử dụng vật liệu dạng bột. Nội dung này thu hút sự quan tâm trong bối cảnh ngành năng lượng tìm kiếm các phương án công nghệ mới nhằm đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Ông Viktor Tiunov, nhà sáng lập công nghệ điện ma sát ELECTROATOM phát biểu tại hội nghị.

Tuy nhiên, hiệu quả phát điện, khả năng ứng dụng thực tế, tính ổn định và hiệu quả kinh tế của công nghệ cần được đánh giá trên cơ sở kết quả thử nghiệm, dữ liệu kỹ thuật và kiểm chứng độc lập. Việc nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá khoa học là cơ sở để xác định khả năng ứng dụng của công nghệ trong những điều kiện cụ thể tại Việt Nam.

Tại hội nghị, bà Trần Huyền đề cập đến những thách thức của ngành năng lượng toàn cầu, đặc biệt là yêu cầu cân bằng giữa an ninh năng lượng, chi phí hợp lý và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Biến động địa chính trị, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và sự thay đổi của thị trường nhiên liệu hóa thạch đang tạo sức ép đối với nhiều nền kinh tế. Trong khi đó, quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch đòi hỏi các quốc gia giải quyết đồng thời nhiều vấn đề về công nghệ, vốn đầu tư, hạ tầng truyền tải và lưu trữ năng lượng.

Các đại biểu trao đổi tại hội nghị.

Theo bà Huyền, điện gió và điện mặt trời là những nguồn năng lượng tái tạo quan trọng, song sản lượng phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và thời điểm khai thác. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển hệ thống lưu trữ, nâng cao tính linh hoạt của lưới điện và đa dạng hóa các giải pháp cung ứng năng lượng.

Bên cạnh đó, hydro xanh, công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon, cùng các thế hệ công nghệ hạt nhân mới đang được quan tâm nghiên cứu và phát triển. Việc triển khai các giải pháp này trên quy mô lớn vẫn cần nguồn lực tài chính, thời gian nghiên cứu và đánh giá về hiệu quả kinh tế, môi trường và an toàn.

Trong bối cảnh đó, hội nghị là dịp để doanh nghiệp giới thiệu công nghệ, các đại biểu và đối tác trao đổi thông tin, tìm hiểu tiềm năng ứng dụng và những yêu cầu kỹ thuật liên quan.

Quang cảnh Hội nghị Quốc tế lần thứ hai về công nghệ điện ma sát ELECTROATOM tại Việt Nam.

Tại hội nghị, đại diện ELECTROATOM tại Việt Nam gửi lời cảm ơn tới nhà sáng lập Viktor Tiunov, ban lãnh đạo công ty, các vị khách quý, đại diện cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cổ đông và đối tác đã tham dự sự kiện; đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, trao đổi chuyên môn và hợp tác từ các đơn vị liên quan để tìm hiểu khả năng phát triển công nghệ tại Việt Nam.

Khai trương Công ty cổ phần ELECTROATOM Việt Nam tại Trung tâm Ươm tạo và Đào tạo công nghệ cao thuộc Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Hội nghị được kỳ vọng sẽ trở thành một diễn đàn trao đổi hữu ích, góp phần kết nối các bên quan tâm đến công nghệ năng lượng, thúc đẩy chia sẻ thông tin và mở ra những hướng hợp tác mới trong thời gian tới.

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội vừa thông qua chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư ba dự án giao thông lớn, gồm đường Vành đai 3,5, trục Tây Thăng Long và đường 70, với tổng vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng.

Hà Nội thông qua loạt dự án giao thông hàng chục nghìn tỷ đồng.

Đáng chú ý, tuyến Vành đai 3,5 đoạn từ Quốc lộ 2 đến đầu cầu Thượng Cát có sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 13.367 tỷ đồng, chiều dài khoảng 12,36 km, đi qua các xã Nội Bài, Quang Minh, Mê Linh và Thiên Lộc. Tuyến đường được định hướng có mặt cắt ngang rộng 80–100 m, góp phần tăng cường kết nối với Quốc lộ 2, đường Võ Văn Kiệt, Vành đai 4 và Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Trong khi đó, tuyến trục Tây Thăng Long đoạn từ kênh Đan Hoài đến cầu Vĩnh Thịnh có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 12.765 tỷ đồng, chiều dài khoảng 21,98 km. Thành phố đặt mục tiêu thực hiện dự án trong giai đoạn 2026–2027, hướng tới thông tuyến trong năm 2027.

Đối với đường 70, tổng mức đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp đoạn Hà Đông – Văn Điển – nút giao Tứ Hiệp được điều chỉnh từ khoảng 5.485 tỷ đồng lên hơn 8.126 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật tăng.

Các dự án được kỳ vọng hoàn thiện mạng lưới giao thông khung, cải thiện kết nối liên vùng và tạo điều kiện phát triển không gian đô thị Hà Nội. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư và cân đối nguồn vốn sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định tiến độ triển khai.

Thị trường bất động sản tiếp tục lệch pha cung - cầu

Thị trường bất động sản đang bổ sung nguồn cung mới nhưng cơ cấu sản phẩm vẫn nghiêng về phân khúc cao cấp. Theo số liệu của Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính - Bất động sản Dat Xanh Services cho thấy, cả nước ghi nhận khoảng 12.357 sản phẩm bất động sản mới trong quý III/2026, trong đó miền Bắc chiếm 40% và miền Nam chiếm 36%.

Thị trường bất động sản tiếp tục lệch pha cung - cầu.

Tại TP HCM, khoảng 1.900 căn hộ mới được đưa ra thị trường trong quý III, với phân khúc hạng A và hạng B chiếm khoảng 80%.

Cơ cấu nguồn cung này cho thấy thị trường vẫn tập trung đáng kể vào nhóm sản phẩm có giá trị cao, trong khi khả năng tiếp cận nhà ở của người có thu nhập trung bình và thấp tiếp tục là vấn đề cần giải quyết.

Trong bối cảnh đó, việc phát triển nhà ở vừa túi tiền, nhà ở xã hội và các sản phẩm đáp ứng nhu cầu ở thực được xem là hướng đi cần thiết để cải thiện tính cân bằng của thị trường. Bên cạnh tăng nguồn cung, các chính sách phát triển dự án cũng cần chú trọng cơ cấu sản phẩm, khả năng chi trả và nhu cầu thực tế tại từng địa phương.

Đà Nẵng có động thái mới với khu đô thị 5.000 tỷ đồng tại Hội An Tây

Khu đô thị Thanh Hà tại khu vực Hội An Tây, TP Đà Nẵng, vừa có diễn biến pháp lý mới khi địa phương cho phép tiếp tục thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất tại phân khu 01 với diện tích khoảng 19,17 ha.

Đà Nẵng có động thái mới với khu đô thị 5.000 tỷ đồng tại Hội An Tây.

Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 5.000 tỷ đồng. Việc tiếp tục hoàn thiện thủ tục đất đai là bước đáng chú ý trong quá trình triển khai, tạo cơ sở để các bên liên quan thực hiện những công việc tiếp theo theo quy định.

Đối với các dự án đô thị quy mô lớn, tiến độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, nghĩa vụ tài chính và thủ tục giao đất có ý nghĩa quan trọng đối với kế hoạch đầu tư, xây dựng và khai thác dự án.

TP Huế rà soát quy hoạch, tháo gỡ vướng mắc các dự án lớn

Lãnh đạo TP Huế yêu cầu rà soát các quy hoạch, tập trung tháo gỡ khó khăn cho những dự án nhà ở, khu đô thị và khu du lịch quy mô lớn; đồng thời đẩy nhanh công tác quy hoạch, đấu giá đất và xử lý các dự án chậm tiến độ trong hai tháng cuối năm 2026.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều dự án bất động sản cần hoàn thiện thủ tục để có thể triển khai, trong khi công tác quản lý đất đai, quy hoạch và tiến độ đầu tư tiếp tục là những vấn đề được địa phương quan tâm.

Việc rà soát từng dự án sẽ giúp xác định rõ các vướng mắc liên quan đến quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư và trách nhiệm của các đơn vị liên quan. Trên cơ sở đó, địa phương có thể phân loại dự án để lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp, tránh tình trạng kéo dài gây lãng phí nguồn lực.

TP HCM dự kiến vay gần 49.300 tỷ đồng giai đoạn 2026-2030

TP HCM dự kiến vay tối đa gần 49.300 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030 để bù đắp bội chi ngân sách. Thành phố đồng thời xem xét mở rộng các kênh huy động vốn phục vụ đầu tư đường sắt đô thị, giao thông kết nối vùng và các công trình hạ tầng khác.

Nhu cầu vốn lớn cho thấy áp lực huy động nguồn lực để phát triển hạ tầng đô thị, đặc biệt trong bối cảnh thành phố cần cải thiện năng lực giao thông và tăng cường kết nối với các địa phương lân cận.

Để sử dụng vốn hiệu quả, việc lựa chọn dự án, xác định thứ tự ưu tiên và kiểm soát tiến độ giải ngân có ý nghĩa quan trọng. Các dự án hạ tầng cần được triển khai đồng bộ với quy hoạch đô thị, bảo đảm khả năng kết nối và phát huy hiệu quả đầu tư trong dài hạn.

Bộ Công Thương xây dựng cơ chế cảnh báo biến động giá xăng dầu bất thường

Chuyển đổi kép định hình lại cuộc chơi của ngành xây dựng Việt Nam

Điểm tin xây dựng - bất động sản ngày 28/10: TP HCM thu hồi gần 9.300 m2 đất do doanh nghiệp nợ tiền thuê

Hà Nội điều chỉnh giao thông nút giao đầu cầu Thăng Long

Cơ cấu lại vốn nhà nước tại ba ngân hàng lớn

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký Quyết định số 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026, phê duyệt Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026–2030. Kế hoạch được công bố ngày 28/10, trong đó có ba ngân hàng thương mại lớn gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank.

Theo định hướng đến năm 2030, Nhà nước duy trì tỷ lệ sở hữu từ 65% trở lên tại Vietcombank và BIDV. Tỷ lệ vốn nhà nước tại Vietcombank hiện ở mức 74,8%, còn BIDV là 76,73%. Đối với VietinBank, tỷ lệ sở hữu nhà nước dự kiến tăng từ 64,46% lên 65%.

Kế hoạch cho phép thực hiện nhiều hình thức cơ cấu lại vốn, bao gồm giữ nguyên tỷ lệ sở hữu hiện tại hoặc triển khai các phương án làm thay đổi tỷ lệ vốn nhà nước theo quy định. Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được giao chủ động lựa chọn thời điểm, hình thức thực hiện, bảo đảm tuân thủ pháp luật và hoàn thành kế hoạch trong giai đoạn 2026-2030.

Việc cơ cấu lại vốn tại ba ngân hàng có ý nghĩa đối với chiến lược quản lý vốn nhà nước, đồng thời tạo cơ sở để các ngân hàng chủ động hơn trong kế hoạch tăng vốn, củng cố năng lực tài chính và đáp ứng yêu cầu an toàn hoạt động. Tuy nhiên, các tỷ lệ nêu trên là định hướng trong kế hoạch, không đồng nghĩa với việc các giao dịch mua bán hoặc phát hành cổ phiếu sẽ diễn ra ngay lập tức.

Rà soát chi phí tuân thủ thuế đối với hộ kinh doanh, bán lẻ

Giảm chi phí tuân thủ và đơn giản hóa thủ tục tiếp tục là yêu cầu quan trọng trong quá trình đổi mới quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, nhất là khi chuyển sang phương thức kê khai và sử dụng hóa đơn điện tử.

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, các chính sách thuế áp dụng trong năm 2026 đã nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm, đồng thời bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập, tức doanh thu sau khi trừ các khoản chi phí hợp lệ. Ngưỡng doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh cũng được nâng lên 1 tỷ đồng/năm theo các quy định tương ứng.

Với nhóm có doanh thu trên 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng/năm, cá nhân kinh doanh được lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập với thuế suất 15% hoặc phương pháp tính theo tỷ lệ trên doanh thu theo ngành nghề. Nếu lựa chọn phương pháp tính trên thu nhập, người nộp thuế được trừ các khoản chi phí hợp lệ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định.

Theo tính toán của cơ quan thuế được Bộ Tài chính dẫn lại, khoảng 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm có thể thuộc diện không phải nộp thuế, tương đương khoảng 83,3% tổng số hộ kinh doanh. Chính sách dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 16.650 tỷ đồng so với năm 2025.

Đối với các cơ sở bán lẻ và hộ kinh doanh nhỏ, trọng tâm triển khai là đơn giản hóa thủ tục, hỗ trợ đăng ký thuế điện tử, kê khai, nộp thuế và sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Việc rà soát chi phí tuân thủ cần đi đôi với hướng dẫn rõ ràng, giúp người kinh doanh thực hiện đúng quy định mà không phát sinh gánh nặng hành chính không cần thiết.

Fed giữ nguyên lãi suất, tỷ giá trung tâm giảm về 25.631 đồng/USD

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 28/10 quyết định giữ nguyên lãi suất điều hành trong phạm vi 3,75-4%/năm. Quyết định được thông qua với tỷ lệ 10 phiếu thuận và 2 phiếu phản đối. Hai thành viên Lisa D. Cook và Beth M. Hammack ủng hộ phương án tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.

Trong tuyên bố sau cuộc họp, Fed nhận định hoạt động kinh tế Mỹ tiếp tục mở rộng với tốc độ vững chắc, chi tiêu trong nước duy trì khả năng chống chịu và đầu tư vốn ở mức tích cực. Tuy nhiên, lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% của cơ quan này, trong khi những bất định liên quan đến diễn biến địa chính trị tiếp tục ảnh hưởng đến triển vọng kinh tế.

Việc Fed giữ nguyên lãi suất cho thấy cơ quan này tiếp tục cân nhắc giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và diễn biến của nền kinh tế trước khi điều chỉnh chính sách tiền tệ. Đối với Việt Nam, lãi suất USD và diễn biến đồng bạc xanh là những yếu tố cần theo dõi khi đánh giá áp lực tỷ giá, dòng vốn quốc tế và chi phí huy động ngoại tệ.

Tại thị trường trong nước, ngày 28/10, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.631 đồng/USD, giảm 2 đồng so với phiên liền trước. Với biên độ giao dịch ±5%, tỷ giá USD được phép giao dịch trong khoảng 24.402-26.864 đồng/USD.

Cùng thời điểm, Vietcombank niêm yết USD ở mức 25.610 đồng/USD chiều mua vào và 26.020 đồng/USD chiều bán ra. BIDV niêm yết ở mức 25.645-26.025 đồng/USD, tăng 10 đồng ở cả hai chiều so với phiên trước.

Diễn biến giảm nhẹ của tỷ giá trung tâm chưa đủ để xác lập xu hướng dài hơn của thị trường ngoại hối. Trong bối cảnh Fed duy trì lãi suất ở mức cao và lạm phát Mỹ còn nhiều áp lực, tỷ giá trong nước vẫn cần được theo dõi cùng diễn biến chỉ số USD, cung cầu ngoại tệ và chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

	Điểm tin tài chính - ngân hàng ngày 24/10: Giá vàng neo quanh ngưỡng 142 triệu đồng
	Điểm tin tài chính - ngân hàng ngày 26/10: Lãi suất tiết kiệm, USD và giá vàng đều hạ nhiệt
	Điểm tin tài chính - ngân hàng 27/10: Người nộp thuế cần làm gì để được giảm trừ chi phí y tế, giáo dục?
	Điểm tin tài chính - ngân hàng 28/10: Tiếp tục giảm lãi suất huy động, cho vay

Con đường khó ấy, hóa ra, người Việt đã bắt đầu khai mở từ gần nửa thế kỷ trước.

Thầy giáo Phùng Hồ (bìa phải) cùng GS Memelink (giữa) và nghiên cứu sinh Walinga tại Đại học Twente, Hà Lan, năm 1976. (Ảnh: Tư liệu của GS Phùng Hồ)

Mọi chuyện bắt đầu từ một ủy ban tình nguyện của trí thức Hà Lan, lập năm 1971 để vận động giúp Việt Nam. Tháng 6/1973, ngay sau Hiệp định Paris, cố Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo) Tạ Quang Bửu đã gửi sang một đề nghị khiến chính người Hà Lan bất ngờ: hợp tác với Việt Nam trong hai lĩnh vực vi điện tử và vật lý nhiệt độ thấp.

Vì sao lại là hai lĩnh vực nghe có vẻ "xa xỉ" ấy? GS Thân Đức Hiền, người sau này gánh vác dự án vật lý nhiệt độ thấp, từng kể lại lời Bộ trưởng: "Ngay từ bây giờ trong lúc đất nước còn chiến tranh, ta phải chuẩn bị các điều kiện để nghiên cứu trong tương lai. Hà Lan là nước nhỏ, nhưng có hai lĩnh vực phát triển mạnh là nhiệt độ thấp và vi điện tử". Và ông Tạ Quang Bửu còn nói thêm: "Sau này đất nước yên bình, ta sẽ xây dựng đường tải điện siêu dẫn từ Hà Nội vào Sài Gòn để không hao tổn điện năng".

Thời điểm đó năm 1973, đất nước còn chưa thống nhất, khó khăn chồng chất khó khăn; vậy mà đã có người nghĩ tới một đường dây tải điện không tổn hao chạy suốt chiều dài đất nước, vượt qua muôn ngàn trở lại về địa lý. Một ý tưởng mà đến hôm nay vẫn là thách thức lớn của nhiều quốc gia trên thế giới.

Lúc đó, không ít người Hà Lan đã thắc mắc sao Việt Nam không xin dự án nông nghiệp hay y tế mà lại chọn một lĩnh vực nghe có vẻ rất hão huyền với một quốc gia còn nghèo, chưa thoát khỏi chiến tranh, nhưng rốt cuộc họ tôn trọng lựa chọn ấy. Theo tư liệu phía Hà Lan, phòng thí nghiệm vi điện tử của Đại học Bách khoa Hà Nội được tài trợ 416.200 gulden (đồng tiền Hà Lan lúc bấy giờ, tương đương khoảng hơn 5,5 tỷ đồng theo tỷ giá quy đổi hiện nay) giai đoạn 1975-1978, thiết bị chủ lực mua của hãng Philips, đối tác là Đại học Twente do GS Oscar Memelink dẫn dắt.

Mùa hè ở Enschede

Phòng thí nghiệm được bố trí ở mấy gian giảng đường đầu tầng hai nhà C9 của Đại học Bách khoa Hà Nội. Bộ môn Vật lý chất rắn phải cử người vào Nam mua gạch lát, mua cả máy điều hòa cũ chở ra để xây phòng. Một phòng thí nghiệm vi điện tử, nơi đòi hỏi độ sạch khắt khe bậc nhất, đã được dựng lên như thế.

Sau Tết năm 1976, thầy giáo Phùng Hồ được cử sang Hà Lan tiếp nhận công nghệ, trong khi vợ ông đang làm nghiên cứu sinh ở Cộng hòa Dân chủ Đức, ở nhà chỉ có hai bố con, cậu con trai Hồ Hải mới 6 tuổi. Cậu bé ấy chính là GS.TSKH Phùng Hồ Hải, nguyên Viện trưởng Viện Toán học, người vừa nhận giải thưởng nghiên cứu Humboldt của Đức hồi tháng 4/2026.

Đầu tháng 5/1976, ông cùng đồng nghiệp Nguyễn Xuân Thắng bay từ Gia Lâm sang Lào, qua Myanmar, Ấn Độ, Kuwait, Baku, Moskva rồi mới tới Amsterdam. "Nghĩ lại thật buồn cười, bay một chặng đường dài như thế mà trong túi không có một xu", ông nhớ lại. Đến Enschede, Giáo sư Memelink cho mượn mỗi người một chiếc xe đạp. Và ngay hôm sau họ bắt tay vào việc.

Phần việc của ông là tự thiết kế, chế tạo một vi mạch gồm tám transistor hiệu ứng trường (MOSFET) và bốn điốt bảo vệ. Nghe kể từng bước ông làm, tôi mới hiểu thế nào là "tỉ mỉ". Con chip chỉ rộng 1 mm, nên năm mặt nạ quang khắc, tức năm "khuôn in" cấu trúc vi mạch lên phiến silic, được vẽ trên giấy ruby phóng to 400 lần, rồi chụp thu nhỏ lại đúng 400 lần. Rồi quang khắc, ăn mòn, khuếch tán, rạch phiến bằng dao kim cương, hàn dây vàng mảnh 40 micron, đóng vỏ. Chỉ một sai lệch nhỏ là cả mẻ phải bỏ đi.

Ông đã làm trọn vẹn quy trình ấy. Đó là lần đầu tiên một công dân Việt Nam tự tay thiết kế và chế tạo thành công một mạch vi điện tử, thứ mà ngày nay chúng ta gọi là con chip. "Trên con chip đầu tiên đó, tôi đã khắc ba chữ cái "HNH", tức "Hà Nội Hồ"", ông kể.

Ba chữ cái nhỏ xíu, phải soi kính hiển vi mới thấy. Nhưng với thế hệ tôi bây giờ, đó là chữ ký của cả một thế hệ đầy tự hào: người Việt Nam đã làm được chip!

Đứng trước những buồng chân không thép không gỉ sáng loáng ở Twente, ông thú nhận "tôi thèm lắm", bởi ở Hà Nội, anh em trong bộ môn đang phải nhờ xưởng cơ khí Nhà máy Phân đạm Hà Bắc gia công một hệ chân không. Tháng 9/1976, ông về nước, mang theo tập báo cáo và bốn, năm con chip đã đóng gói hoàn chỉnh.

Năm 1977, hai chuyên gia Hà Lan sang Hà Nội lắp đặt thiết bị. Bộ môn dùng chính bộ mặt nạ quang khắc thầy giáo Phùng Hồ làm ở Hà Lan để chạy thử một mẻ. Thiết bị vận hành thông suốt, và tại tầng hai nhà C9, những mạch vi điện tử MOSFET đầu tiên đã thành hình.

Các thành viên Phòng thí nghiệm Vi điện tử, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội cùng chuyên gia Hà Lan năm 1977. (Ảnh: Tư liệu của GS Phùng Hồ)

Thế nhưng mẻ chip ấy chưa bao giờ đi hết hành trình của nó. Không có máy cắt phiến, máy hàn dây, máy đóng vỏ, các nhà khoa học chỉ có thể đặt mũi dò lên những mạch còn nằm nguyên trên phiến silic, nhìn qua kính hiển vi để đo vài thông số. Mẻ chip đầu tiên được chế tạo trên đất Việt Nam chưa từng được cắt rời, chưa từng được khoác vỏ. Nó nằm lại trên phiến silic, như một lời hứa còn bỏ ngỏ.

Lục lại tư liệu, tôi thấy cụm từ "con chip đầu tiên của Việt Nam" đang được dùng cho ít nhất bốn sự kiện: năm 1976, năm 1977, chip SigmaK3 năm 2008 và chip thương mại SG8V1 năm 2014. Chính sự lẫn lộn ấy cho thấy ký ức về ngành vi mạch nước nhà đã đứt quãng tới mức nào. Mà ký ức đã đứt quãng thì kinh nghiệm làm sao tích lũy được?!

Bộ quân phục trong giảng đường

Phòng thí nghiệm mới chào đời đã gặp trắc trở. Peter de Goeje, một thành viên sáng lập ủy ban tình nguyện nói trên, đã ghi lại trong hồi ký "Gửi lời chào đoàn kết" một chi tiết mà tôi tin rất ít người Việt từng biết. Một ngày cuối năm 1975, khi GS Memelink đang giảng bài ở Bách khoa, có những người mặc quân phục vào giảng đường nghe. Vốn theo đuổi chủ nghĩa hòa bình, ông lên tiếng phản đối ngay giờ giải lao. Màu áo xanh lục biến mất, nhưng trong ông đã dấy lên mối nghi ngại rằng những con chip có thể bị dùng vào mục đích quân sự.

Đầu năm 1978, GS Memelink quyết định không tiếp tục hợp tác. Cuối năm đó, dự án chấm dứt. Phía Việt Nam mỏi mắt chờ, nhưng "tuyệt nhiên không có phản hồi". GS Phùng Hồ tin rằng nguyên nhân là lệnh bao vây, cấm vận sau năm 1979, và viết đầy chua xót rằng phòng thí nghiệm "sơ sinh đã chết yểu", "đã hy sinh vì nghĩa lớn".

Đặt các mốc thời gian cạnh nhau, tôi nhận thấy quyết định dừng hợp tác đã có từ đầu năm 1978, trước những biến động ở biên giới Tây Nam và phía Bắc. Cấm vận có thể khiến cánh cửa không mở lại, nhưng mối nghi ngại về ứng dụng quân sự nhiều khả năng mới là nguyên nhân trực tiếp. Chúng ta phải nhìn nhận thẳng thắn rằng: công nghệ bán dẫn chưa bao giờ chỉ là chuyện kỹ thuật, nó gắn chặt với an ninh và lòng tin giữa các quốc gia, năm 1978 cũng như hôm nay.

Lời tự vấn của người trong cuộc

Điều khiến tôi trân trọng nhất ở GS Phùng Hồ là ông không đổ hết cho hoàn cảnh: "Nhưng xét một cách toàn diện hơn, thì với sự bắt đầu của phòng thí nghiệm khá là "xôm trò", mà qua mấy chục năm không phát triển lên được, ta không thể đổ lỗi hoàn toàn cho nguyên nhân khách quan".

Thiếu sót thứ nhất, theo ông, là "mới chỉ chú trọng vào các quy trình công nghệ planar mà quên mất các công đoạn thiết kế mạch", trong khi con chip có được ứng dụng hay không lại phụ thuộc trước hết vào khâu thiết kế. Thiếu sót thứ hai là quên mất nhiệm vụ phục vụ giảng dạy. Thế giới đi từ hàng chục micron xuống dưới một micron chỉ trong vài năm, vậy mà chương trình đào tạo trong nước gần như đứng yên, thậm chí có những sai lầm trong giáo trình về điốt và transistor tồn tại suốt 22 năm mà không ai lên tiếng.

Có một câu hỏi cứ trở đi trở lại trong đầu tôi. Thiết bị năm ấy mua của Philips, và năm 1984, chính Philips góp phần lập nên ASML, hãng nay độc tôn về máy quang khắc cho những dòng chip tiên tiến nhất. Nếu sợi dây hợp tác năm ấy không đứt? Lịch sử không có chữ "nếu", nhưng câu hỏi ấy vẫn đáng để suy ngẫm.

Những lần làm lại từ đầu

Sợi dây với Hà Lan thực ra chưa đứt hẳn: năm 1992, với sự giúp đỡ của các đại học Amsterdam và Twente, Viện Đào tạo quốc tế về Khoa học vật liệu (ITIMS) ra đời. Nhưng dòng vi điện tử MOS từ căn phòng năm 1977 thì không được tiếp nối.

Chip SG8V1 - con chip thương mại đầu tiên của Việt Nam do ICDREC thiết kế. (Ảnh: ICDREC)

Nhìn lại nửa thế kỷ, ngành bán dẫn nước ta đã nhiều lần làm lại từ đầu. Nhà máy bán dẫn Z181 ra đời năm 1979, sản xuất transistor, điốt xuất khẩu sang Đông Âu, rồi lặng lẽ khép lại khoảng năm 1990 khi thị trường ấy tan rã. Gần hai thập kỷ sau mới có chip SigmaK3 (2008) và SG8V1 (2014) của ICDREC, nhưng dù do người Việt thiết kế, SG8V1 vẫn phải gửi ra nước ngoài sản xuất vì trong nước chưa có nhà máy.

Từ nhà C9 đến Z181 rồi ICDREC, tôi rút ra một điều giản dị mà cay đắng: xây được một phòng thí nghiệm đã khó, nuôi nó sống đủ lâu còn khó hơn gấp bội. Mỗi lần đứt gánh là một lần kinh nghiệm thất truyền, người đi sau lại mò mẫm từ con số không.

Hôm nay, bối cảnh đã khác hẳn. Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 (Quyết định 1018/QĐ-TTg) đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 50.000 kỹ sư, cử nhân ngành bán dẫn. Sau Viettel, FPT đã công bố nhà máy kiểm thử, đóng gói chip tại Bắc Ninh. Tháng 1/2026, lãnh đạo ASML sang Hà Nội bàn chuyện hợp tác. Nửa thế kỷ sau ngày thiết bị Philips đầu tiên về nhà C9, "hậu duệ" của Philips lại tìm đến Việt Nam. Một vòng tròn lịch sử đầy ý nghĩa.

Khép lại hồi ức, GS Phùng Hồ để lại một câu hỏi mà ai làm giáo dục, làm chính sách cũng nên đọc kỹ: "Liệu Viện Vật lý Kỹ thuật, Bộ môn Vật liệu điện tử đã sẵn sàng đáp ứng nhiệm vụ đào tạo nhân lực khi có yêu cầu?".

Năm 2023, Đại học Bách khoa Hà Nội đã mở chuyên ngành Thiết kế vi mạch, nhưng so với mục tiêu 50.000 kỹ sư, con đường còn rất dài. Và những bài học từ căn phòng tầng hai nhà C9, coi trọng thiết kế chứ không chỉ chế tạo, gắn nghiên cứu với đào tạo, và trên hết là sự bền bỉ, vẫn còn nguyên giá trị.

Người con của làng Triệu Đông, xã Bùi Xá, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh (địa chỉ cũ) ấy còn là một nhà thơ, tác giả tập "Mùa rươi". Có lẽ vì thế mà những dòng cuối trong hồi ức của ông đọc lên như thơ: "Gần nửa thế kỷ trôi qua từ thời điểm chúng tôi bàn đến Phòng thí nghiệm Vi điện tử, bốn người đi Hà Lan hồi ấy giờ còn lại một mình tôi".

Gấp lại tập tư liệu, tôi cứ nghĩ mãi về ba chữ cái ấy. Không biết những con chip khắc chữ "HNH" năm 1976 nay còn ai lưu giữ. Nhưng tôi biết chắc một điều: Câu hỏi mà người cuối cùng của chuyến đi năm ấy gửi lại vẫn còn nguyên đó, chờ một câu trả lời thuyết phục từ Hòa Lạc, và từ chính những giảng đường hôm nay.

Ngày 31/12/1980, những văn bản này, sau khi được thỏa thuận với Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, Ủy ban Nhà nước về kinh tế đối ngoại và Bộ Công nghiệp Khí đốt Liên Xô, đã được trình lên Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô, gồm các biện pháp ưu tiên nhằm thúc đẩy việc khai thác dầu khí tại thềm lục địa phía Nam Việt Nam.

Lễ ký Hiệp định liên chính phủ về hợp tác thăm dò địa chất và khai thác dầu khí tại thềm lục địa phía Nam Việt Nam - Mátxcơva, Điện Kremlin, ngày 3/7/1980. Ảnh tư liệu

Từ đó, các tàu nghiên cứu khoa học Poisk, Iskatel, Gambursev, Malưgin, Experiment-2 (Liên Xô) đã thực hiện khảo sát từ, trọng lực, địa chấn với phạm vi rộng khắp, bao phủ toàn thềm lục địa Việt Nam từ vịnh Thái Lan đến vịnh Bắc Bộ, nhằm nghiên cứu cấu trúc và đánh giá tiềm năng các bể trầm tích Đệ Tam Việt Nam.

Ngày 19/6/1981, trong dinh thự của doanh nhân Morozov, nhà số 17 phố Alexey Tolstoy, Lễ ký kết Hiệp định giữa Chính phủ Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết và Chính phủ Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam về việc thành lập Xí nghiệp Liên doanh Việt - Xô (Vietsovpetro) đã bắt đầu như thế.

Đặt bút ký văn kiện này là Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, Chủ tịch Phân ban Liên Xô trong Ủy ban Liên chính phủ Liên Xô - Việt Nam về hợp tác kinh tế, khoa học và kỹ thuật K. F. Katushev và Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch Phân ban Việt Nam trong Ủy ban liên chính phủ Trần Quỳnh.

Khác với Hiệp định năm 1980 mang tính nguyên tắc, Hiệp định ngày 19/6/1981 xác lập cơ sở thành lập và hoạt động của Xí nghiệp Liên doanh Vietsovpetro. Theo đó, phía Việt Nam và Liên Xô cùng tham gia trên nguyên tắc bình đẳng, với nhiệm vụ tiến hành tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí tại thềm lục địa phía Nam Việt Nam.

Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Trần Quỳnh và Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô K.F. Katusev ký Hiệp định thành lập Xí nghiệp Liên doanh Việt - Xô, ngày 19/6/1981. Ảnh tư liệu

Sự ra đời của Vietsovpetro đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Những cam kết ở cấp chính phủ được cụ thể hóa thành một tổ chức sản xuất có bộ máy điều hành, đội ngũ chuyên môn, nguồn lực tài chính và chương trình hoạt động thống nhất. Các chuyên gia Việt Nam và Liên Xô phối hợp giải quyết những yêu cầu kỹ thuật, quản lý và tổ chức của một ngành công nghiệp còn rất mới mẻ tại Việt Nam.

Đối với phía Việt Nam, đây còn là cơ hội tiếp nhận kinh nghiệm thực tiễn về điều hành hoạt động dầu khí ngoài khơi, quản lý dự án, khảo sát địa vật lý, khoan biển, xây lắp công trình và tổ chức khai thác. Những kiến thức ấy có ý nghĩa lâu dài, bởi năng lực công nghiệp dầu khí chỉ có thể hình thành khi được tích lũy qua thực tiễn sản xuất.

Khi mới thành lập, Vietsovpetro có 168 cán bộ, công nhân viên, gồm 58 người Việt Nam và 110 chuyên gia, công nhân Liên Xô. Một tập thể lao động quốc tế được hình thành, cùng đảm nhận nhiệm vụ vừa xây dựng cơ sở vật chất, vừa triển khai hoạt động tìm kiếm dầu khí trên biển.

Công việc đặt ra rất lớn. Vietsovpetro phải tổ chức bộ máy quản lý, tiếp nhận và xử lý tài liệu địa chất, lập chương trình khảo sát, chuẩn bị phương tiện khoan, đồng thời xây dựng một hệ thống dịch vụ hậu cần phục vụ các công trình ngoài khơi.

Theo chương trình hoạt động giai đoạn 1981-1990, những nhiệm vụ trọng tâm của liên doanh gồm khảo sát địa vật lý và địa chất công trình, khoan tìm kiếm, thăm dò tại các lô 09 và 16, xây dựng căn cứ dịch vụ tổng hợp trên bờ và tổ chức khai thác mỏ Bạch Hổ.

Tháng 12/1981, chuyến tàu đầu tiên chở hàng hóa từ Liên Xô cập cảng dầu khí Vũng Tàu. Cùng các phương tiện vận tải, ôtô, đầu kéo, rơ-moóc là khối lượng lớn xi măng, sắt thép, máy móc và thiết bị phục vụ xây dựng kho tàng, bến cảng, bãi lắp ráp giàn khoan. Những chuyến hàng tiếp nối đã góp phần hình thành cơ sở vật chất ban đầu cho hoạt động dầu khí ngoài khơi.

Cảng dầu khí Vũng Tàu dần trở thành đầu mối của một hệ thống công nghiệp mới, nơi những thiết bị, vật tư được đưa từ nước ngoài về tiếp nhận, kiểm tra, lắp ráp, rồi tiếp tục vận chuyển ra biển. Cùng với lực lượng Vietsovpetro, nhiều đơn vị xây lắp, dịch vụ và vận tải trong nước đã tham gia thực hiện các nhiệm vụ hậu cần, xây dựng và cung ứng.

Từ đây, trên vùng đất ven biển Vũng Tàu, một căn cứ phục vụ công nghiệp dầu khí hiện đại bắt đầu thành hình.

(còn tiếp)

Cuộc gặp Việt - Xô trên thềm lục địa (Kỳ 1): Một quyết định giữa bộn bề khó khăn

Vietsovpetro: Biểu tượng đẹp, trang sử vàng trong quan hệ Việt-Nga

Hành trình vươn ra biển lớn

1. Báo chí Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết Mỹ đã cảnh báo một số quốc gia vịnh Ba Tư về khả năng tiến hành chiến dịch quân sự ngắn nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.

Lầu Năm Góc đã tiến hành sơ tán nhân viên quân sự Mỹ khỏi những căn cứ tại Trung Đông có nguy cơ bị tấn công. Các lực lượng Mỹ trong khu vực cũng đang bổ sung dự trữ đạn dược, trong khi máy bay ném bom và tiêm kích được chuẩn bị cho các đợt không kích.

2. Cuộc gặp giữa Ả rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Iran tại Tehran ngày 27/10 mở thêm cơ hội hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông, song những bất đồng giữa Washington và Tehran cùng giao tranh tại Yemen tiếp tục cản trở nỗ lực hòa giải.

Đây là lần đầu tiên ba nước ký Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca hồi tháng 8 cùng tiến hành đối thoại cấp cao với Iran kể từ khi chiến tranh do Mỹ và Israel phát động hồi tháng 2 lan sang Ả Rập Xê-út và Yemen.

3. Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã tiến hành đợt tấn công mới bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào một số mục tiêu tại Ả rập Xê-út.

Trong loạt tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, người phát ngôn quân sự của Houthi, Yahya Sarea, cho biết lực lượng này đã phóng một tên lửa đạn đạo nhằm vào Bộ Quốc phòng Ả Rập Xê-út tại thủ đô Riyadh, đồng thời tuyên bố tên lửa đã đánh trúng mục tiêu.

4. Lãnh tụ tối cao Iran mới đây đã nhắc lại điều kiện chấm dứt cuộc chiến với Mỹ, trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao khu vực được thực hiện nhằm ngăn chặn xung đột ở vịnh Ba Tư.

Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei kêu gọi thực hiện điều kiện mà giới chức Iran đặt ra để chấm dứt cuộc chiến với Mỹ, đồng thời chấm dứt tình trạng "không chiến tranh, cũng không hòa bình" hiện nay.

5. Một lãnh đạo cấp cao của lực lượng Houthi tại Yemen mới đây tuyên bố việc Quốc hội Ai Cập cho phép Tổng thống Abdel Fattah al-Sisi thực hiện các biện pháp cần thiết để hỗ trợ Ả Rập Xê-út đối phó các cuộc tấn công được coi là tương đương với "tuyên chiến" chống Yemen.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh giao tranh giữa Houthi và Ả Rập Xê-út gia tăng, trong khi các nước khu vực đồng thời đẩy mạnh nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn xung đột lan rộng.

(Ảnh minh họa)

Tại thị trường trong nước, giá vàng hôm nay ngày 29/10/2026 như sau: Giá vàng miếng trong nước đồng loạt tăng mạnh tại nhiều thương hiệu so với phiên giao dịch sáng hôm qua.

Cụ thể, vàng miếng SJC, PNJ và DOJI cùng được niêm yết ở mức 139,7 - 142,7 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), tăng 700.000 đồng/lượng ở cả hai chiều.

Tại Bảo Tín Mạnh Hải, giá vàng miếng được niêm yết ở mức 140 - 143 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), tăng 1 triệu đồng/lượng ở cả chiều mua vào và bán ra. Đây cũng là mức giá bán ra cao nhất trên thị trường vàng miếng trong nước được ghi nhận trong sáng nay.

Đối với vàng miếng Phú Quý, giá mua vào ở mức 138,2 triệu đồng/lượng, trong khi giá bán ra đạt 142,7 triệu đồng/lượng. So với sáng hôm qua, giá mua vào tăng 700.000 đồng/lượng, còn giá bán ra tăng 1 triệu đồng/lượng.

Ở phân khúc vàng nhẫn, giá vàng tại các thương hiệu diễn biến trái chiều so với phiên giao dịch trước. Giá bán ra vàng nhẫn cao nhất được niêm yết ở mức 141,6 triệu đồng/lượng.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng được cập nhật vào rạng sáng 29/10 ở mức khoảng 4.060 USD/ounce.

Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, giá vàng thế giới tương đương khoảng 127,3 triệu đồng/lượng, chưa bao gồm thuế và các khoản phí liên quan. Như vậy, giá vàng miếng trong nước hiện cao hơn giá vàng thế giới quy đổi khoảng 15,4 triệu đồng/lượng, tính theo mức giá bán ra 142,7 triệu đồng/lượng của SJC, PNJ và DOJI.

Theo Kitco, giá vàng thế giới gần như đi ngang trong phiên giao dịch cuối ngày thứ Tư theo giờ Mỹ, sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất trong khoảng 3,75 - 4%.

Giá dầu tăng khoảng 1% trong phiên giao dịch ngày thứ Tư sau vụ tấn công nhằm vào một nhà máy lọc dầu tại Ả Rập Xê-út, quốc gia xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, làm dấy lên những lo ngại về rủi ro nguồn cung do những bất ổn tại khu vực Trung Đông.

Vào lúc 13h13 GMT, giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng 1,14 USD, tương đương 1%, lên 115,02 USD/thùng. Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 1,71 USD, tương đương 1,7%, lên 101,61 USD/thùng.

Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, hôm thứ Ba tuyên bố đã tấn công bằng tên lửa vào nhà máy lọc dầu lớn nhất Ả Rập Xê-út, làm gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào quốc gia sản xuất dầu thô lớn thứ hai thế giới. Chính quyền Ả Rập Xê-út chưa lập tức xác nhận vụ tấn công nhằm vào cơ sở có công suất chế biến 550.000 thùng/ngày này.

Hôm thứ Tư, Houthi kêu gọi người dân sơ tán ngay lập tức khỏi sân bay quốc tế Aden, nơi đặt trụ sở của chính phủ Yemen được quốc tế công nhận và được Saudi Arabia hậu thuẫn.

Các chiến lược gia hàng hóa của ING nhận định hôm thứ Tư rằng, hiện tại, thị trường đang phản ánh khả năng căng thẳng leo thang trở lại ngày càng lớn.

"Giá dầu vẫn duy trì ở mức cao khi thị trường chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn về bước đi tiếp theo của Tổng thống Donald Trump đối với Iran", nhóm chuyên gia cho biết.

Họ nói thêm: "Nếu chúng ta vượt qua cuộc bầu cử mà không xảy ra các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, điều đó có thể đủ để phần bù rủi ro trên thị trường bắt đầu thu hẹp". Nhận định này đề cập đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, dự kiến diễn ra ngày 3/11.

Trong khi đó, theo các nguồn tin thị trường dẫn số liệu từ Viện Dầu khí Mỹ (API), tồn kho dầu thô của Mỹ đã giảm. Cụ thể, lượng dầu thô dự trữ trong tuần kết thúc ngày 23/10 giảm 2,03 triệu thùng, trái ngược với dự báo tăng 15.000 thùng trong cuộc khảo sát các nhà phân tích của Reuters.

"Các số liệu sơ bộ cho thấy tồn kho dầu thô của Mỹ suy giảm đang góp phần củng cố đà tăng của giá dầu", ông Giovanni Staunovo, chuyên gia phân tích của UBS, nhận định.

Số liệu chính thức từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự kiến được công bố vào cuối ngày thứ Tư.

Thị trường cũng sẽ theo dõi cuộc họp của các nước sản xuất dầu thuộc liên minh OPEC+ vào Chủ nhật. Theo những nguồn tin am hiểu vấn đề, các nước này được dự báo sẽ giữ nguyên mục tiêu sản lượng dầu trong tháng 12.

Sản lượng khai thác dầu khí của phần lớn trong số 7 thành viên chủ chốt của OPEC+, gồm Ả Rập Xê-út, Nga, Iraq, Kuwait, Algeria, Kazakhstan và Oman, hiện thấp hơn các mục tiêu sản lượng đã đề ra.

Trong khi đó, xuất khẩu dầu thô của Nga qua các cảng ở biển Baltic và biển Đen có thể giảm trong tháng tới, khi các nhà máy lọc dầu trong nước tăng sản lượng dầu diesel sau một thỏa thuận với Washington trong tháng này, theo nhận định của các nhà giao dịch.

Nhóm bất động sản cũng tăng nhẹ 0,12%, trong khi một số nhóm ngành như xây dựng và dệt may ghi nhận sắc xanh. Ngược lại, nhóm công nghệ giảm 1,91%, với FPT giảm 2,53% và DGW giảm 6,92%. Đáng chú ý, DGW chịu áp lực bán mạnh trong ngày công bố kết quả kinh doanh quý III, còn cổ phiếu FPT tiếp tục đối mặt với lực bán từ nhà đầu tư nước ngoài.

(Ảnh minh họa)

Khối ngoại duy trì trạng thái bán ròng khoảng 266,4 tỷ đồng trên HoSE, cho thấy dòng vốn ngoại vẫn là yếu tố cần theo dõi trong bối cảnh thị trường đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Theo đánh giá của Chứng khoán Tiên Phong (TPS), xu hướng tăng của VN Index chưa bị phá vỡ khi chỉ số vẫn nằm trên các đường trung bình ngắn hạn, nhưng thị trường cần thêm thời gian tích lũy do động lượng và dòng tiền đang ở mức trung tính. Trong khi đó, Chứng khoán BIDV (BSC) nhận định VN Index có thể dao động trong vùng 1.730-1.772 điểm. Nếu vượt đường SMA50 với thanh khoản cải thiện, chỉ số có thể hướng tới vùng kháng cự tiếp theo quanh 1.796 điểm, tương ứng đường MA200.

Xét về diễn biến kỹ thuật, VN Index kết phiên với cây nến rút chân và tăng điểm nhẹ. Điều này cho thấy lực cầu xuất hiện ở vùng giá thấp, giúp chỉ số thu hẹp đà giảm trong phiên và có dấu hiệu hình thành nền giá mới, thay vì quay lại lấp khoảng trống tăng giá (gap) quanh vùng 1.740 điểm.

Trong phiên giao dịch không có nhiều thông tin tác động đáng kể đến chỉ số, nhóm ngân hàng đóng vai trò nâng đỡ thị trường. Đà phục hồi ghi nhận sự hưởng ứng từ cả nhóm ngân hàng quốc doanh và ngân hàng thương mại, góp phần giúp VN Index duy trì sắc xanh.

Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các nhóm ngành vẫn khá rõ nét. Trong khi ngân hàng, xây dựng và dệt may diễn biến tích cực, nhóm công nghệ chịu sức ép bán mạnh. Diễn biến trái chiều này cho thấy dòng tiền chưa lan tỏa đồng đều và khả năng bứt phá của thị trường vẫn phụ thuộc vào sự cải thiện của lực cầu.

Trong bối cảnh đó, chiến lược được khuyến nghị là tiếp tục duy trì quan điểm thận trọng, chưa vội gia tăng tỷ trọng cổ phiếu khi xu hướng thị trường chưa được xác nhận rõ ràng. Nhà đầu tư có thể chờ các vùng giá chiết khấu hấp dẫn hơn để giải ngân từng phần, qua đó xây dựng vị thế với mức độ an toàn cao hơn.

Việc lựa chọn cổ phiếu nên tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, triển vọng kinh doanh rõ ràng và khả năng thu hút dòng tiền, thay vì mua đuổi theo các nhịp tăng ngắn hạn trong bối cảnh thị trường vẫn phân hóa.

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 28/10: Duy trì sự thận trọng

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 27/10: Tránh mua đuổi trong các nhịp hồi

Tin nhanh chứng khoán ngày 28/10: Nhóm ngân hàng giúp VN Index hồi phục

Động thái này diễn ra khi Hồng Kông đang đẩy mạnh nhập khẩu vàng, mở rộng hệ thống kho lưu trữ và phát triển thị trường giao dịch vàng quốc tế. Vì sao một trung tâm tài chính nổi tiếng lại muốn đầu tư vào công nghiệp tinh luyện vàng? Phía sau những nhà máy ấy là một bài toán kinh tế lớn hơn nhiều so với việc biến vàng nguyên liệu thành vàng thỏi.

Cái bắt tay giữa nhà tinh luyện vàng Thụy Sĩ và nhà sản xuất thép Hồng Kông

Đồ họa minh họa sự hợp tác giữa Valcambi (Thụy Sĩ) và Shiu Wing Steel (Hồng Kông, Trung Quốc) trong kế hoạch xây dựng cơ sở tinh luyện và lưu trữ kim loại quý tại Tuen Mun. Valcambi đóng góp công nghệ tinh luyện, kinh nghiệm kiểm định và mạng lưới khách hàng quốc tế; Shiu Wing Steel có lợi thế về cơ sở công nghiệp, kinh nghiệm vận hành và am hiểu thị trường địa phương.

Ngày 8/10/2026, hãng tin Reuters đưa một thông tin đáng chú ý: Valcambi, một trong những doanh nghiệp tinh luyện vàng bạc và bạch kim hàng đầu Thụy Sĩ cũng như thế giới, cùng Shiu Wing Steel, nhà sản xuất thép duy nhất tại Hồng Kông, công bố kế hoạch hợp tác xây dựng cơ sở tinh luyện và lưu trữ kim loại quý tại đặc khu này.

Theo thông cáo của Valcambi, hai doanh nghiệp đã ký thư bày tỏ ý định hợp tác vào ngày 7/10, hướng tới thành lập một doanh nghiệp mới có trụ sở tại Hồng Kông. Dự án dự kiến đặt tại cơ sở hiện hữu của Shiu Wing Steel ở Tuen Mun, phía tây bắc Hồng Kông.

Thư bày tỏ ý định mới là bước khởi đầu của quá trình hợp tác, hai doanh nghiệp chưa công bố tổng vốn đầu tư, công suất thiết kế của nhà máy mới hay thời điểm chính thức đưa cơ sở này vào hoạt động.

Tuy nhiên, việc một nhà tinh luyện vàng có lịch sử hơn 60 năm tại Thụy Sĩ lựa chọn hợp tác với một doanh nghiệp công nghiệp lâu đời của Hồng Kông không phải là điều ngẫu nhiên.

Valcambi được thành lập năm 1961 tại Balerna, miền nam Thụy Sĩ, ban đầu mang tên Valori & Cambi. Đây là vùng đất nằm gần biên giới Italy, thuộc khu vực có truyền thống lâu đời về tinh luyện, chế tác và kinh doanh kim loại quý.

Trong nhiều thập niên, Valcambi có mối liên hệ về sở hữu với ngân hàng Credit Suisse. Sau những lần chuyển nhượng, doanh nghiệp bước vào giai đoạn phát triển mới với cơ cấu cổ đông gắn với thị trường châu Á. Sau những lần thay đổi chủ sở hữu, Valcambi hiện thuộc Global Gold Refineries Ltd, một pháp nhân đăng ký tại Thụy Sĩ. Theo thông tin công bố trên trang chính thức của Valcambi, Global Gold Refineries Ltd có cơ cấu sở hữu gồm REL Singapore PTE Ltd nắm 95% và Rajesh Exports Limited, doanh nghiệp niêm yết tại Ấn Độ, nắm 5%.

Như vậy, Valcambi mang thương hiệu và truyền thống công nghệ tinh luyện của Thụy Sĩ, nhưng cơ cấu sở hữu hiện nay có mối liên hệ đáng chú ý với các doanh nghiệp châu Á. Đây cũng là một ví dụ cho thấy ngành công nghiệp vàng thế giới từ lâu đã có tính quốc tế rất cao.

Điều khiến Valcambi trở thành đối tác đáng chú ý không chỉ là lịch sử doanh nghiệp. Tại cơ sở ở Thụy Sĩ, Valcambi có năng lực tinh luyện tổng hợp khoảng 2.000 tấn kim loại quý mỗi năm, bao gồm vàng, bạc và các kim loại thuộc nhóm bạch kim. Doanh nghiệp cũng sản xuất vàng thỏi đúc, vàng miếng dập, đồng tiền, huy chương, nguyên liệu bán thành phẩm và các hợp kim chuyên dụng. Khách hàng của Valcambi bao gồm các doanh nghiệp khai khoáng, ngân hàng quốc tế, nhà sản xuất đồng hồ cao cấp, chính phủ và ngân hàng trung ương.

Một điểm quan trọng khác là Valcambi nằm trong danh sách những nhà tinh luyện được Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA) công nhận theo tiêu chuẩn Good Delivery đối với vàng và bạc.

Trong khi đó, Shiu Wing Steel được doanh nhân Pong Ding Yuen sáng lập năm 1956. Theo lịch sử doanh nghiệp, hoạt động ban đầu của Shiu Wing liên quan đến tháo dỡ tàu biển và tận dụng thép phế liệu, trước khi phát triển sang cán thép xây dựng. Trải qua nhiều thập niên, Shiu Wing Steel trở thành một trong những thương hiệu gắn với quá trình hiện đại hóa cơ sở hạ tầng Hồng Kông. Thép của doanh nghiệp đã được sử dụng trong nhiều công trình lớn, trong đó có hệ thống đường sắt đô thị MTR, các đường hầm xuyên cảng, sân bay quốc tế Hồng Kông, cầu Thanh Mã và nhà ga đường sắt cao tốc Tây Cửu Long. Từ năm 1998, Shiu Wing vận hành nhà máy cán thép tại Tuen Mun. Đây cũng là địa điểm được hai bên lựa chọn cho kế hoạch phát triển cơ sở tinh luyện và lưu trữ kim loại quý.

Vậy tại sao một doanh nghiệp thép lại tham gia lĩnh vực tinh luyện vàng? Câu trả lời trước hết nằm ở khả năng bổ sung thế mạnh giữa hai bên. Valcambi có công nghệ, kinh nghiệm tinh luyện kim loại quý, hệ thống quản trị chất lượng, quan hệ khách hàng và uy tín quốc tế. Shiu Wing Steel có cơ sở công nghiệp tại Hồng Kông, kinh nghiệm vận hành sản xuất, hiểu biết về môi trường kinh doanh địa phương và thị trường Trung Quốc.

Điểm chung giữa luyện thép và tinh luyện vàng là yêu cầu tổ chức sản xuất công nghiệp và kiểm soát chất lượng. Tuy nhiên, dây chuyền cán thép không thể chuyển đổi đơn giản thành dây chuyền tinh luyện vàng. Lợi thế của Shiu Wing trước hết nằm ở cơ sở công nghiệp sẵn có, kinh nghiệm vận hành và khả năng triển khai dự án tại địa phương; công nghệ tinh luyện chuyên biệt cần đến Valcambi.

Bởi vậy, sự kết hợp giữa Valcambi và Shiu Wing Steel có thể hiểu là mô hình hợp tác giữa một bên sở hữu bí quyết chuyên ngành và một bên có nền tảng công nghiệp, địa điểm cùng năng lực tổ chức sản xuất tại thị trường sở tại.

Ông Dario Pong, Giám đốc điều hành Shiu Wing Steel, nhìn nhận thỏa thuận này mở ra một chương mới trong quá trình đa dạng hóa hoạt động công nghiệp của doanh nghiệp. Trong khi đó, ông Simone Knobloch, Tổng giám đốc Valcambi, cho rằng châu Á là thị trường quan trọng của ngành kim loại quý và sẽ tiếp tục đóng vai trò ngày càng lớn trong tương lai.

Đối với Shiu Wing Steel, đây là cơ hội mở rộng sang ngành công nghiệp có giá trị sản phẩm cao. Đối với Valcambi, dự án có thể giúp doanh nghiệp tiến gần hơn đến khách hàng châu Á - Thái Bình Dương, thay vì chỉ phục vụ họ từ cơ sở tinh luyện tại Thụy Sĩ.

Nhưng để hiểu đầy đủ hơn cuộc hợp tác này, phải trả lời một câu hỏi căn bản: Tại sao vàng cần được tinh luyện?

Tinh luyện vàng: Không đơn giản là nấu chảy rồi đúc thành thỏi

Trong đời sống thường ngày, nhiều người hình dung vàng khai thác từ mỏ sẽ được nấu chảy, đổ vào khuôn để tạo thành vàng thỏi. Trên thực tế, quá trình đưa vàng từ lòng đất tới thị trường quốc tế phức tạp hơn nhiều.

Vàng tồn tại trong tự nhiên dưới nhiều dạng. Có nơi vàng xuất hiện dưới dạng hạt hoặc vảy, có nơi phân tán trong quặng đá, có nơi là sản phẩm phụ của hoạt động khai thác đồng, chì, kẽm và những kim loại khác.

Sau khi khai thác, tuyển và xử lý quặng, một số cơ sở luyện kim tạo ra sản phẩm thường được gọi là doré, tức hợp kim thô chứa vàng, bạc và những kim loại khác.

Theo mô tả điển hình của LBMA, vàng doré có thể chứa khoảng 85 - 90% vàng; đây không phải tỷ lệ bắt buộc, bởi hàm lượng thực tế biến động đáng kể theo nguồn quặng và quy trình sản xuất.

Giả sử một doanh nghiệp khai khoáng có một thỏi doré nặng 100kg, chứa 85kg vàng, 12kg bạc và 3kg kim loại, tạp chất khác. Doanh nghiệp không thể coi thỏi hợp kim đó là 100kg vàng nguyên chất. Muốn bán theo giá trị kim loại thực tế, phải xác định chính xác hàm lượng từng thành phần. Đó là một trong những nhiệm vụ đầu tiên của nhà tinh luyện.

Quá trình tinh luyện thường bắt đầu bằng kiểm tra, lấy mẫu, phân tích hàm lượng và xác định thành phần kim loại. Sau đó, cơ sở tinh luyện áp dụng các phương pháp thích hợp để tách tạp chất, thu hồi những kim loại có giá trị và nâng độ tinh khiết của vàng.

Tùy đặc tính nguyên liệu, công nghệ có thể bao gồm các quá trình luyện kim, xử lý hóa học và tinh luyện điện phân.

Một cơ sở hiện đại phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán: thu hồi vàng với tỷ lệ cao, hạn chế thất thoát, bảo đảm độ tinh khiết, xử lý chất thải và kiểm soát an toàn.

Vàng là kim loại có giá trị rất lớn, vì vậy ngay cả lượng hao hụt nhỏ cũng có thể tạo ra tổn thất kinh tế đáng kể. Trong công nghiệp tinh luyện vàng, những sai lệch rất nhỏ về khối lượng hoặc hàm lượng cũng có thể tương ứng với giá trị kinh tế lớn. Vì vậy, năng lực của nhà tinh luyện không chỉ thể hiện ở độ tinh khiết của sản phẩm cuối cùng, mà còn ở khả năng kiểm soát, thu hồi và hạch toán chính xác lượng kim loại quý trong toàn bộ quy trình.

Một nhà tinh luyện tốt không chỉ cần khả năng tạo ra vàng tinh khiết mà còn phải đo lường, kiểm soát và hạch toán chính xác từng lượng kim loại đi vào, đi ra khỏi dây chuyền.

Từ vàng nguyên liệu, nhà máy có thể sản xuất vàng đạt hàm lượng 99,5%, 99,9%, 99,99% hoặc những mức độ tinh khiết khác theo yêu cầu của khách hàng và tiêu chuẩn sản phẩm.

Nhưng có một điều cần phân biệt: vàng tinh khiết không đồng nghĩa với vàng tự động được chấp nhận trên mọi thị trường quốc tế. Một thỏi vàng có hàm lượng 99,99% vẫn cần được xác định rõ nhà sản xuất, trọng lượng, tiêu chuẩn sản phẩm, nguồn gốc và những điều kiện liên quan đến giao dịch.

Đối với hệ thống giao dịch vàng chuyên nghiệp, người mua cần tin tưởng không chỉ vào con số hàm lượng vàng mà còn vào toàn bộ quá trình xác minh chất lượng và quản trị rủi ro.

Đây là lý do công nghệ tinh luyện gắn liền với một tài sản vô hình đặc biệt: uy tín của nhà tinh luyện.

Vì sao thương hiệu của nhà tinh luyện vàng lại quan trọng?

Có một điểm thú vị trong thương mại vàng quốc tế: Hai thỏi vàng có khối lượng và hàm lượng tương đương chưa chắc có điều kiện giao dịch giống nhau. Một thỏi vàng do cơ sở ít tên tuổi sản xuất có thể phải qua kiểm định bổ sung trước khi được một tổ chức tài chính chấp nhận. Ngược lại, vàng đáp ứng tiêu chuẩn của những nhà tinh luyện được thị trường công nhận thường thuận lợi hơn trong khâu kiểm định, giao nhận và lưu kho.

Để hiểu điều này, cần tìm hiểu tiêu chuẩn Good Delivery của LBMA. LBMA là tổ chức giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và quản lý các tiêu chuẩn của thị trường vàng, bạc London. Theo quy định Good Delivery, vàng thỏi dùng trong hệ thống giao nhận tiêu chuẩn của thị trường London thường có trọng lượng khoảng 400 ounce troy, tương đương 12,4kg. Khối lượng vàng nguyên chất được chấp nhận nằm trong khoảng 350 - 430 ounce troy, với độ tinh khiết tối thiểu 995 phần nghìn.

Trên thỏi vàng phải có những dấu hiệu nhận dạng cần thiết như nhãn hiệu nhà tinh luyện, số sê-ri và hàm lượng vàng. Theo quy định Good Delivery, vàng thỏi sản xuất từ tháng 1/2019 còn phải thể hiện tháng và năm sản xuất.

Một thỏi vàng đạt tiêu chuẩn không chỉ đơn thuần là khối kim loại đã được đúc đúng kích thước. Nó là sản phẩm của một hệ thống kiểm định, sản xuất, nhận dạng và tuân thủ những yêu cầu được thị trường chấp nhận.

Cũng cần lưu ý, vàng thỏi 1kg có hàm lượng 999,9 phần nghìn là sản phẩm phổ biến tại nhiều thị trường châu Á, nhưng không phải loại vàng thỏi 400 ounce được giao nhận theo tiêu chuẩn London Good Delivery.

Để được đưa vào danh sách Good Delivery, nhà tinh luyện phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng sản phẩm, năng lực hoạt động, tình hình tài chính và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp được công nhận còn phải duy trì việc tuân thủ tiêu chuẩn, chịu sự giám sát và kiểm tra theo quy định.

Valcambi có lịch sử được công nhận trong hệ thống Good Delivery từ năm 1968. Đây là một trong những tài sản quan trọng nhất mà doanh nghiệp có thể mang đến cuộc hợp tác tại Hồng Kông.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng tư cách được công nhận của Valcambi không có nghĩa mọi sản phẩm trong tương lai của một nhà máy liên doanh mới đều tự động đạt chuẩn London Good Delivery. Cơ sở sản xuất, sản phẩm và các điều kiện liên quan vẫn phải tuân thủ những quy định áp dụng. Uy tín của Valcambi là lợi thế lớn, nhưng bản thân nhà máy mới vẫn phải chứng minh năng lực thực tế.

Vậy một trung tâm thương mại như Hồng Kông được lợi gì nếu thu hút thành công những doanh nghiệp tinh luyện có tên tuổi?

Lợi ích đầu tiên là gia tăng hoạt động công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật tại chỗ. Trước đây, một lô vàng nguyên liệu có thể được vận chuyển đến quốc gia có công nghệ tinh luyện, sau đó vàng thành phẩm mới tiếp tục được đưa đến trung tâm giao dịch hoặc thị trường tiêu thụ. Nếu có nhà tinh luyện phù hợp ngay tại Hồng Kông, một phần công việc đó có thể được thực hiện tại chỗ, giúp giảm nhu cầu vận chuyển qua nhiều địa điểm đối với những lô hàng phù hợp.

Lợi ích thứ hai là khả năng phục vụ khách hàng khu vực. Các doanh nghiệp khai khoáng, nhà sản xuất trang sức, ngân hàng và thương nhân có thêm lựa chọn về nơi kiểm định, tinh luyện và lưu trữ vàng.

Lợi ích thứ ba là hình thành nhu cầu đối với dịch vụ giám định, bảo hiểm và vận chuyển có bảo vệ chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, tiền thu từ dịch vụ tinh luyện không phải toàn bộ giá trị số vàng đi qua nhà máy.

Nếu một cơ sở tinh luyện xử lý 100 tấn vàng thuộc sở hữu của khách hàng, điều đó không có nghĩa cơ sở ấy đã tạo ra hoặc sở hữu lượng vàng trị giá tương đương 100 tấn. Doanh thu thực tế phụ thuộc vào hợp đồng gia công, dịch vụ, hoạt động kinh doanh kim loại và những khoản thu khác.

Điều làm nên sức hấp dẫn của ngành tinh luyện vàng không chỉ là giá trị của kim loại mà là khả năng phát triển chuỗi dịch vụ xoay quanh thứ kim loại ấy.

Hồng Kông đang có thêm nguồn vàng từ đâu?

Cuộc hợp tác Valcambi - Shiu Wing Steel diễn ra đúng thời điểm những dòng thương mại vàng quốc tế đang có nhiều thay đổi.

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là lượng vàng có xuất xứ Nga nhập khẩu vào Hồng Kông tăng rất mạnh. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê và Điều tra dân số Hồng Kông được BullionVault phân tích, trong 7 tháng năm 2026, đặc khu này đã nhập khẩu khoảng 112,7 tấn vàng có xuất xứ Nga.

Con số trên vượt mức 92,1 tấn của cả năm 2025. Để so sánh, năm 2021, trước khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, lượng vàng Nga nhập khẩu vào Hồng Kông chỉ khoảng 3,3 tấn.

Như vậy, lượng vàng nhập khẩu trong 7 tháng năm 2026 đã lớn hơn khoảng 34 lần mức của cả năm 2021. Theo phân tích được Kitco đăng tải ngày 6/10, vàng Nga chiếm gần 15% tổng lượng vàng phi tiền tệ mà Hồng Kông nhập khẩu trong 7 tháng năm 2026, so với tỷ trọng khoảng 0,6% năm 2021.

Những con số đó phản ánh sự thay đổi đáng kể trong các tuyến thương mại vàng vật chất.

Trước năm 2022, các trung tâm vàng phương Tây có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động giao dịch và phân phối vàng Nga. Tuy nhiên, từ khi Nga bị áp đặt các biện pháp trừng phạt sau khi xung đột Ukraine bùng phát, khả năng tiếp cận một số thị trường lớn của vàng Nga đã thay đổi.

Ngày 7/3/2022, LBMA đình chỉ 6 nhà tinh luyện vàng, bạc của Nga khỏi danh sách Good Delivery. Các sản phẩm mới do những cơ sở này sản xuất sau thời điểm đình chỉ không còn được tiếp nhận theo quy chế Good Delivery của London. Đối với những vàng thỏi đủ điều kiện đã được sản xuất và lưu thông trước thời điểm đình chỉ, LBMA có các quy định chuyển tiếp riêng.

Điều quan trọng là việc đình chỉ một số nhà tinh luyện của Nga không đồng nghĩa toàn bộ vàng có xuất xứ Nga đều bị cấm giao dịch tại mọi quốc gia và mọi thị trường. Các biện pháp trừng phạt có phạm vi áp dụng khác nhau tùy quốc gia, đối tượng giao dịch, thời điểm sản xuất, thời điểm xuất khẩu và những điều kiện pháp lý cụ thể.

Trong bối cảnh đó, thị trường châu Á trở thành một trong những địa bàn tiếp nhận đáng chú ý đối với vàng Nga. Hồng Kông, với vị thế trung tâm thương mại quốc tế và cửa ngõ kết nối với Trung Quốc đại lục, có điều kiện tham gia vào những dòng thương mại mới.

Nhưng cần phân biệt rõ ba hoạt động: nhập khẩu vàng, tinh luyện vàng và tiêu thụ vàng.

112,7 tấn vàng Nga nhập khẩu vào Hồng Kông không có nghĩa toàn bộ số vàng đó được tiêu thụ tại thị trường nội địa. Một phần có thể được lưu trữ, mua bán hoặc tái xuất sang các thị trường khác. Đặc biệt, vàng nhập khẩu có thể đã là vàng thành phẩm, nên nhập khẩu tăng không đồng nghĩa nhu cầu tinh luyện tăng tương ứng. Cũng chưa có căn cứ để kết luận số vàng này sẽ trở thành nguyên liệu cho dự án Valcambi - Shiu Wing Steel.

Đặc biệt, một nhà tinh luyện hoạt động theo tiêu chuẩn quốc tế phải tuân thủ những quy định về nguồn cung có trách nhiệm và các nghĩa vụ pháp lý liên quan. Việc vàng đi qua một địa điểm mới hay được tinh luyện lại không mặc nhiên xóa bỏ các hạn chế về nguồn gốc hoặc trừng phạt đang áp dụng.

Tuy nhiên, ở góc độ kinh tế, lượng vàng nhập khẩu tăng mạnh cho thấy Hồng Kông đang giữ vai trò đáng kể hơn trong việc tiếp nhận và trung chuyển vàng vật chất.

Và khi những dòng vàng lớn đi qua một trung tâm thương mại, câu hỏi đặt ra là địa điểm đó sẽ chỉ thu lợi từ khâu mua bán, vận chuyển, hay có thể phát triển thêm những hoạt động giá trị gia tăng.

Đây chính là bối cảnh khiến tham vọng tinh luyện vàng của Hồng Kông trở nên đáng chú ý.

Hồng Kông muốn giữ lại nhiều giá trị hơn từ dòng vàng quốc tế

Nếu chỉ nhìn vào một nhà máy tinh luyện vàng, người ta có thể cho rằng Hồng Kông muốn mở rộng hoạt động công nghiệp. Nhưng khi đặt dự án Valcambi - Shiu Wing Steel bên cạnh những chính sách mà chính quyền đặc khu đã công bố, câu chuyện trở nên rõ ràng hơn.

Trong Thông điệp Chính sách năm 2025, chính quyền Hồng Kông đặt mục tiêu đẩy nhanh việc hình thành thị trường giao dịch vàng quốc tế. Một trong những mục tiêu cụ thể là nâng tổng sức chứa kho vàng tại Hồng Kông lên trên 2.000 tấn trong 3 năm, thông qua sự tham gia của Cơ quan Quản lý Sân bay Hồng Kông và các tổ chức tài chính. Cần lưu ý, đây là mục tiêu về sức chứa kho lưu trữ, không phải tuyên bố chính quyền Hồng Kông sẽ mua hoặc sở hữu 2.000 tấn vàng. Sự khác biệt này rất quan trọng.

Kho vàng có sức chứa 2.000 tấn là hạ tầng dịch vụ, chứ không phải lượng vàng dự trữ thuộc sở hữu của chính quyền. Chủ sở hữu vàng lưu kho có thể là ngân hàng, quỹ đầu tư hoặc doanh nghiệp.

Nhưng xây thêm kho vàng chưa đủ. Vàng được đưa vào kho phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, trọng lượng, nhận dạng, bảo hiểm và hồ sơ sở hữu. Do đó, hoạt động kiểm định và tinh luyện có mối liên hệ mật thiết với hệ thống lưu trữ.

Nếu một lô vàng nguyên liệu được nhập khẩu, tinh luyện, kiểm định rồi đưa vào kho theo những tiêu chuẩn phù hợp, khách hàng có thể giảm bớt một số khâu trung gian trong chuỗi logistics.

Và nếu thị trường có đủ người mua, người bán cùng những tổ chức tài chính tham gia, vàng lưu kho còn có thể phục vụ các giao dịch được thanh toán và giao nhận theo quy định.

Đó là logic kinh tế đằng sau việc phát triển đồng thời nhà tinh luyện và kho vàng. Từ góc nhìn ấy, dự án của Valcambi và Shiu Wing Steel có thể trở thành một mắt xích trong chiến lược lớn hơn của Hồng Kông.

Chính quyền đặc khu cũng không chỉ tìm kiếm một đối tác tinh luyện duy nhất. Ngày 7/10/2026, ông Christopher Hui, người đứng đầu Cục Dịch vụ Tài chính và Ngân khố Hồng Kông, đã tới vùng Ticino của Thụy Sĩ để thăm 3 doanh nghiệp tinh luyện kim loại quý nổi tiếng: MKS PAMP, Argor-Heraeus và Valcambi.

Trong chuyến làm việc, ông Hui tìm hiểu các hoạt động tinh luyện, kiểm định, lưu kho cũng như khả năng thu hút doanh nghiệp quốc tế mở rộng hoạt động tại Hồng Kông.

Theo thông cáo ngày 8/10 của chính quyền Hồng Kông, ông Hui nhấn mạnh mục tiêu phát triển hệ sinh thái vàng bao gồm giao dịch, thanh toán bù trừ, lưu trữ, tinh luyện và quản lý rủi ro. Ông cũng xem tinh luyện là một bộ phận quan trọng trong việc hình thành hệ sinh thái đó.

Diễn biến này cho thấy chính quyền Hồng Kông không chỉ trông chờ thị trường tự hình thành những cơ sở tinh luyện mới. Họ đang chủ động tiếp xúc và tìm cách thu hút các doanh nghiệp có công nghệ, kinh nghiệm cùng uy tín quốc tế.

Một điểm đáng chú ý là Hồng Kông không bắt đầu từ con số không trong lĩnh vực tinh luyện kim loại quý. Những doanh nghiệp quốc tế như Heraeus đã có hoạt động tại địa bàn này từ trước đó. Vì vậy, chiến lược hiện nay cần được hiểu là mở rộng năng lực tinh luyện và nâng cấp hệ sinh thái hiện có, chứ không phải lần đầu tiên đưa ngành tinh luyện vàng đến Hồng Kông.

Cùng với kế hoạch mở rộng kho lưu trữ, chính quyền đặc khu cũng đang xây dựng hạ tầng thanh toán bù trừ cho thị trường vàng. Ngày 7/7/2026, hệ thống thanh toán bù trừ vàng tập trung của Hồng Kông bắt đầu vận hành thử nghiệm. Theo Thông điệp Chính sách năm 2026, hệ thống dự kiến được chính thức đưa vào hoạt động trong quý I/2027.

Như vậy, những bước đi về tinh luyện, kho lưu trữ và thanh toán không phải các kế hoạch riêng biệt. Chúng được triển khai trong cùng một chiến lược phát triển thị trường.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng có hạ tầng chưa đồng nghĩa chắc chắn sẽ thu hút được khối lượng giao dịch lớn. Thành công của Hồng Kông còn phụ thuộc vào chi phí dịch vụ, độ tin cậy của hệ thống, khả năng tiếp cận nguồn vàng hợp pháp, chính sách thuế, điều kiện tài chính và lựa chọn của khách hàng quốc tế.

Một bài toán kinh tế phía sau nhà máy tinh luyện vàng

Có thể hình dung hoạt động tinh luyện vàng qua một ví dụ đơn giản.

Một doanh nghiệp khai khoáng có lô vàng doré cần tinh luyện để phục vụ khách hàng mua vàng thành phẩm. Doanh nghiệp phải lựa chọn cơ sở tinh luyện phù hợp, vận chuyển nguyên liệu, kiểm định và thanh toán chi phí dịch vụ. Nếu khách hàng cuối cùng nằm tại châu Á, nhưng nguyên liệu phải được chuyển đến một trung tâm tinh luyện xa hơn trước khi đưa trở lại châu Á, hành trình hàng hóa sẽ phát sinh thêm những chi phí nhất định. Đó có thể là chi phí vận chuyển bảo đảm an ninh, bảo hiểm, thời gian chờ đợi, tài trợ vốn trong quá trình vận chuyển và những rủi ro phát sinh.

Một nhà tinh luyện chất lượng cao đặt gần thị trường khách hàng có thể tạo ra lợi thế trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, lợi thế ấy phải được tính toán cụ thể. Vận chuyển gần hơn không đương nhiên đồng nghĩa chi phí tổng thể thấp hơn, bởi giá năng lượng, nhân công, xử lý môi trường, thuế và quy mô sản xuất cũng ảnh hưởng đến giá thành dịch vụ.

Đối với Hồng Kông, lợi ích kinh tế tiềm năng còn nằm ở khả năng giữ lại nhiều hoạt động phục vụ dòng vàng trong cùng một địa bàn.

Đối với doanh nghiệp tinh luyện, lợi ích không chỉ phụ thuộc vào phí gia công mà còn ở hợp đồng kiểm định, sản xuất sản phẩm theo yêu cầu và các dịch vụ liên quan. Song bài toán lợi nhuận phải tính đủ chi phí công nghệ, xử lý môi trường, bảo vệ tài sản và khả năng sử dụng công suất.

Đặc biệt, trong thương mại kim loại quý, một phần giá trị kinh tế nằm ở khả năng tạo dựng niềm tin giữa các bên tham gia. Người mua có thể chưa từng đến nhà máy tinh luyện. Ngân hàng cũng có thể không trực tiếp kiểm tra từng thỏi vàng mà khách hàng đem giao dịch. Họ dựa vào tiêu chuẩn sản phẩm, hệ thống giám định, hồ sơ lưu ký và những tổ chức có trách nhiệm xác minh chất lượng.

Đó là lý do việc thu hút một doanh nghiệp như Valcambi có thể tạo ra lợi ích lớn hơn phần doanh thu trực tiếp từ gia công vàng.

Nếu cơ sở mới hoạt động thành công, Hồng Kông có thể tăng khả năng cung cấp các sản phẩm và dịch vụ mà khách hàng quốc tế tin tưởng sử dụng.

Dù vậy, nhà máy tinh luyện vàng không phải hoạt động kinh doanh dễ dàng.

Trước hết là vốn đầu tư. Một cơ sở hiện đại cần dây chuyền công nghệ chuyên dụng, hệ thống kiểm định chính xác, thiết bị kiểm soát môi trường, kho bảo quản an toàn và các biện pháp bảo vệ tài sản.

Thứ hai là nguồn nguyên liệu. Nhà máy chỉ có thể vận hành hiệu quả khi có đủ nguồn cung hợp pháp, ổn định và đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, hồ sơ nguồn gốc.

Thứ ba là khách hàng. Một cơ sở có công suất lớn nhưng không đủ hợp đồng tinh luyện sẽ phải gánh chi phí cố định đáng kể.

Thứ tư là khả năng cạnh tranh với những trung tâm tinh luyện đã có lịch sử lâu đời, nhất là Thụy Sĩ.

Vì thế, sự xuất hiện của Valcambi có thể mở ra cơ hội nhưng chưa phải bảo đảm cho thành công thương mại của dự án. Hiệu quả thực tế chỉ có thể được đánh giá khi các bên công bố vốn đầu tư, công suất, tiến độ xây dựng, cơ cấu khách hàng và kết quả hoạt động.

Truy xuất nguồn gốc: Vấn đề không thể bỏ qua

Sự gia tăng lượng vàng Nga nhập khẩu vào Hồng Kông khiến một vấn đề khác trở nên đáng chú ý: yêu cầu truy xuất nguồn gốc đối với vàng trong thương mại quốc tế.

Khác với nhiều hàng hóa công nghiệp, vàng có đặc tính dễ nấu chảy, tái chế và đưa trở lại thị trường dưới hình thức sản phẩm mới.

Một chiếc nhẫn cũ, một thỏi vàng nguyên liệu hoặc vàng thu hồi từ linh kiện điện tử đều có thể trải qua quá trình xử lý để trở thành vàng tinh luyện. Điều đó tạo ra tính linh hoạt cho ngành kinh doanh vàng, nhưng cũng đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt về hồ sơ và kiểm soát nguồn cung.

Về mặt vật lý, sau khi nấu chảy và tinh luyện, không thể chỉ dựa vào hình dáng của một thỏi vàng thành phẩm để xác định đầy đủ hành trình thương mại trước đó.

Do vậy, hệ thống truy xuất nguồn gốc phải dựa vào hồ sơ giao dịch, thông tin khách hàng, tài liệu vận chuyển, kiểm soát nhà cung cấp và những cơ chế giám sát phù hợp.

LBMA đã xây dựng các yêu cầu về nguồn cung có trách nhiệm đối với những nhà tinh luyện trong hệ thống Good Delivery. Các yêu cầu này bao gồm kiểm tra rủi ro liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố, xung đột, vi phạm nhân quyền và việc tuân thủ những quy định có liên quan.

Đối với các nhà tinh luyện lớn, vấn đề không chỉ là có mua được vàng nguyên liệu với mức giá hấp dẫn hay không. Họ còn phải xác định liệu nguồn vàng đó có đáp ứng yêu cầu của thị trường mà sản phẩm cuối cùng dự kiến được giao dịch hay không.

Đây là một thách thức mà Hồng Kông phải tính đến nếu muốn thu hút các cơ sở tinh luyện có tên tuổi quốc tế trong khi đồng thời trở thành điểm đến của những dòng vàng xuất phát từ các thị trường đang chịu biện pháp trừng phạt.

Một cơ sở tinh luyện mới, dù đặt tại Hồng Kông hay bất kỳ địa điểm nào khác, không thể đơn thuần thay đổi hình dạng hoặc nhãn hiệu sản phẩm để làm mất hiệu lực những nghĩa vụ pháp lý áp dụng đối với nguồn vàng.

Chính vì vậy, công nghệ tinh luyện càng phát triển thì yêu cầu về kiểm soát nguồn gốc, quản trị dữ liệu và tuân thủ pháp luật càng trở nên quan trọng.

Với Valcambi, uy tín tích lũy qua nhiều thập niên cũng đồng nghĩa doanh nghiệp phải duy trì những yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và nguồn cung có trách nhiệm.

Điều đó giải thích tại sao trong thông cáo về kế hoạch hợp tác với Shiu Wing Steel, hai doanh nghiệp đặc biệt nhấn mạnh các tiêu chí truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm, kiểm soát quy trình, trách nhiệm trong chuỗi cung ứng và bảo vệ môi trường.

Đây không chỉ là những cam kết mang tính hình thức. Chúng liên quan trực tiếp tới khả năng tham gia các thị trường vàng quốc tế.

Với lợi thế kết nối thị trường Trung Quốc đại lục và mạng lưới thương mại quốc tế, Hồng Kông đang tìm cách chuyển hóa vị thế trung tâm tài chính thành lợi thế trong chuỗi giá trị kim loại quý toàn cầu. Đồ họa: AI.

Từ một nhà máy đến tham vọng lớn của Hồng Kông

Cuộc hợp tác Valcambi - Shiu Wing Steel còn ở giai đoạn đầu, nhưng có thể xem là một tín hiệu của quá trình chuyển đổi mà Hồng Kông đang theo đuổi.

Trong nhiều thập niên, Hồng Kông được biết đến là một trong những trung tâm tài chính và thương mại quốc tế quan trọng của châu Á. Vị thế ấy chủ yếu dựa trên hệ thống tài chính, pháp lý, ngân hàng, chứng khoán, thương mại và khả năng kết nối với thị trường Trung Quốc đại lục.

Đối với vàng, những lợi thế truyền thống đó vẫn rất quan trọng, nhưng chính quyền đặc khu đang muốn bổ sung thêm năng lực phục vụ vàng vật chất.

Một trung tâm giao dịch có thể tổ chức hoạt động mua bán mà không nhất thiết trực tiếp tinh luyện toàn bộ lượng vàng giao dịch. Một trung tâm tinh luyện cũng không nhất thiết trở thành nơi hình thành giá vàng quốc tế. Tuy nhiên, khi hoạt động tinh luyện, lưu trữ, giao nhận và thanh toán phát triển đồng bộ, địa điểm đó có thêm điều kiện để thu hút các doanh nghiệp và tổ chức tài chính tham gia thị trường. Đó là điều Hồng Kông đang hướng tới.

Trong chiến lược này, những dòng vàng quốc tế tăng mạnh tạo ra nhu cầu tiềm năng; các doanh nghiệp như Valcambi mang tới công nghệ và kinh nghiệm; những đối tác địa phương như Shiu Wing Steel bổ sung cơ sở công nghiệp; còn chính quyền tìm cách tạo dựng hạ tầng và môi trường chính sách.

Các mắt xích ấy có thể bổ trợ cho nhau nếu được kết nối hiệu quả. Nhưng sẽ là quá sớm để kết luận Hồng Kông có thể thay thế Thụy Sĩ trong lĩnh vực tinh luyện vàng, hoặc thay thế London trong vai trò trung tâm giao dịch vàng quốc tế.

Thụy Sĩ đã xây dựng nền công nghiệp tinh luyện và uy tín thương mại qua nhiều thế hệ. London sở hữu mạng lưới giao dịch, tiêu chuẩn, thanh toán và hệ thống các định chế tài chính quốc tế có lịch sử lâu dài. Những lợi thế đó không thể hình thành chỉ bằng việc xây dựng một vài nhà máy hay mở rộng kho lưu trữ.

Điều có thể quan sát hiện nay là Hồng Kông đang chủ động phát triển những năng lực cần thiết để tăng vai trò của mình trong chuỗi giá trị vàng. Và chính tại đây, câu chuyện tinh luyện vàng mang một ý nghĩa lớn hơn.

Trong ngành công nghiệp vàng thế giới, nơi có tài nguyên chưa chắc đã là nơi thu được nhiều lợi ích nhất từ tài nguyên ấy. Vàng có thể được khai thác ở một quốc gia, tinh luyện tại một quốc gia khác, lưu trữ ở một trung tâm tài chính và giao dịch trên một thị trường cách xa nơi khai thác hàng nghìn kilômét.

Hồng Kông hiểu điều đó. Từ một trung tâm thương mại và tài chính quốc tế, đặc khu này đang tìm cách bổ sung những mắt xích quan trọng của ngành công nghiệp vàng: tinh luyện, kiểm định, lưu trữ và thanh toán.

Cuộc hợp tác giữa Valcambi và Shiu Wing Steel mới chỉ ở bước khởi đầu. Thành công của dự án còn phụ thuộc vào vốn đầu tư, công nghệ, nguồn nguyên liệu và khả năng thu hút khách hàng.

Nhưng tham vọng của Hồng Kông đã khá rõ: Không chỉ muốn vàng đi qua khu vực của mình, họ còn muốn giữ lại nhiều giá trị kinh tế hơn từ những dòng vàng ấy.

Dựa trên hình ảnh và video do người dân địa phương đăng tải, đám cháy nhiều khả năng bắt nguồn từ phân xưởng sản xuất amoniac AM-70 của nhà máy.

Thống đốc Tula, ông Dmitry Milyaev xác nhận đã xảy ra một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào tỉnh này. Ông cũng đề cập đến những thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng tại khu công nghiệp ở Novomoskovsk.

Được biết, nhà máy hóa chất Azot thuộc tập đoàn EuroChem và là một trong những nhà sản xuất phân bón nitơ lớn nhất tại Nga. Nhà máy này sản xuất amoniac, amoni nitrat, urê và methanol.

Ngoài ra, nhà máy Azot được cho là đóng vai trò quan trọng khi cung cấp axit nitric cho nhà máy Sverdlov ở Dzerzhinsk - nơi chuyên sản xuất thuốc nổ.

Đây không phải là lần đầu tiên nhà máy Azot bị tấn công bằng máy bay không người lái. Trước đó, cơ sở này từng bị nhắm mục tiêu hồi tháng 6.

Cũng trong đêm 27 rạng sáng ngày 28/10, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại một nhà máy thép ở thành phố Lipetsk (Nga) sau một vụ tấn công của Ukraine.

Về phía Nga, các lực lượng vũ trang của nước này được cho đã phóng một tên lửa đạn đạo Iskander và 88 máy bay không người lái, cùng một số tên lửa hành trình các loại nhằm vào các mục tiêu ở Ukraine. Vũ khí Nga đã bắn trúng 8 địa điểm, trong khi các mảnh vỡ từ vũ khí bị bắn hạ rơi xuống 2 địa điểm.

Trong khi đó tại thị trấn Oleshky, tỉnh Kherson, quan sát viên nhân quyền Ukraine cho biết tính đến chiều 27/10, lệnh ngừng bắn giữa Nga và Ukraine vẫn đang được tuân thủ nghiêm túc.

"Lệnh ngừng bắn sẽ kéo dài đến 22h59 ngày 1/11. Hiện chưa ghi nhận bất kỳ hành vi vi phạm nào từ cả hai phía", quan sát viên nói.

Quan chức này cũng bày tỏ hy vọng rằng tình hình sẽ diễn ra theo đúng kế hoạch.