Tại sao giá xăng thường tăng vào mùa xuân?
![]() |
| Ảnh minh họa. https://kinhtexaydung.petrotimes.vn |
Nếu kiểm tra lịch sử giá xăng tại trang web của Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), có thể thấy rằng giá xăng hầu như luôn tăng trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 5. Điều này đã xảy ra đến 90%, được kiểm chứng bằng thực tế.
Nhưng vào mùa xuân năm ngoái là một ngoại lệ do đại dịch Covid-19 nên nhu cầu năng lượng lao dốc. Mặc dù vậy, trước đó giá xăng đã tăng trong 5 tháng đầu năm của 20 mùa xuân liên tiếp.
Giá xăng dầu chịu ảnh hưởng của rất nhiều các yếu tố, nhưng có những lý do cụ thể đằng sau sự thay đổi theo mùa như sau.
Thứ nhất, hai thông số kỹ thuật quan trọng cần được đáp ứng cho mỗi hỗn hợp xăng là chỉ số Octan và áp suất hơi Reid (RVP).
Thông số Octan được đánh giá chuẩn rất quan trọng để giúp động cơ tránh bị kích nổ. Nhưng chỉ số Octan trong hỗn hợp xăng luôn ổn định trong suốt quãng thời gian cả năm. Do vậy, đây không phải là lý do cho sự biến động về giá xăng theo mùa.
Tuy nhiên, thông số áp suất hơi Reid (RVP) lại thay đổi theo mùa, chính sự thay đổi này có thể gây ảnh hưởng lớn đến giá nhiên liệu. RVP dựa trên một bài kiểm tra đo áp suất hơi của hỗn hợp xăng ở 100 độ F.
Vào mùa hè, khi nhiệt độ có thể vượt quá 100 độ F ở nhiều nơi, quy định chuẩn RVP của xăng phải dưới 14,7 psi. Nếu không đạt chuẩn, nhiên liệu có thể tạo ra áp suất trong các thùng nhiên liệu và bình gas, điều này có thể làm sôi các thành phần nhẹ hơn trong các thùng chứa hở, khí bị hóa hơi sẽ đi vào bầu khí quyển và góp phần gây ô nhiễm không khí.
Do đó, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) đã tuyên bố rằng hỗn hợp xăng mùa hè không được vượt quá 7.8 psi, ở một số địa điểm khác không được vượt quá 9.0 psi. Những điểm cần lưu ý chính là độ cao và mật độ phương tiện cơ giới ở một địa điểm cụ thể.
Ở các khu vực tắc nghẽn hơn và các khu vực nóng hơn RVP sẽ có giới hạn là 7.0 psi. Các vùng khí hậu mát hơn được phép cao hơn một chút ở 7.8 psi. Tuy nhiên, một số khu vực được phép duy trì giới hạn 9.0 psi trong suốt mùa hè.
Thứ hai, các nhà lọc dầu sẽ bắt đầu giảm lượng xăng dầu tồn kho mùa đông trước ngày 1 tháng 5. Vì bắt đầu từ ngày đó tất cả xăng trong hệ thống phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe hơn.
Thứ ba, thêm một lý do khiến giá xăng mùa xuân tăng cao hơn là do “hỗn hợp xăng mùa hè” được sản xuất tốn kém hơn vì nó chứa ít Butan hơn.
Butan có chứa RVP là 52 psi, có thể được pha trộn vào xăng với tỷ lệ cao hơn vào mùa đông vì áp suất hơi cao hơn. Một hỗn hợp xăng mùa đông điển hình có thể chứa 10% Butan, nhưng phần Butan giảm xuống còn 2% hoặc thấp hơn vào mùa hè.
Butan là một thành phần pha trộn rẻ hơn hầu hết. Hiện tại, giá Butan giao ngay thấp hơn giá xăng thành phẩm khoảng $1/1,000 lít. Mức cho phép Butan cao hơn vào mùa đông có nghĩa là xăng mùa đông được sản xuất rẻ hơn.
Butan sau đó được thêm trở lại với khối lượng lớn hơn vào mùa thu, thường được thêm vào ngày 15/9, mức RVP bắt đầu tăng ở một số khu vực, RVP cho phép cuối cùng tăng lên 15 psi. Vì vậy, nguồn cung cao hơn ngay khi nhu cầu giảm, dẫn đến giá xăng thường giảm vào mùa thu.
Thứ tư, trong những năm bầu cử vô tình mọi người tưởng tượng việc tăng giá xăng được thiết kế cho mục đích chính trị. Nhưng việc tăng giá xăng cũng có trong hầu hết các năm không bầu cử.
Thứ năm, sự thay đổi mạnh mẽ của giá dầu có thể không liên quan đến sự thay đổi theo mùa. Nhưng giá dầu tăng hay giảm cũng kéo theo sự thay đổi của giá xăng...
Như vậy, chúng ta thấy rằng giá xăng tăng hay giảm phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố liên quan. Nhưng giá xăng thường tăng cao vào mùa xuân, nguyên nhân cơ bản phụ thuộc vào 5 lý do nêu trên.
https://kinhtexaydung.petrotimes.vn
Trang Hoàng
- BIC giảm 15% phí bảo hiểm sức khỏe cao cấp chào mừng ngày thành lập BIDV
- Siết quản lý thuế trong kinh doanh xăng dầu
- Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế môi trường với xăng, dầu đến ngày 30/6/2026
- SME Forum 2026: Kiến tạo tri thức vận hành cho doanh nghiệp sản xuất
- Có thể nâng tỷ lệ vốn ngoại tại hãng bay Việt lên 49%
- Bitcoin năm Bính Ngọ: Lập đỉnh mới hay bước vào “mùa đông tiền số"?
- Mua vàng để "phòng thủ" cho danh mục năm ngựa?
- Trái phiếu doanh nghiệp trở lại "đường ray" thị trường vốn
- Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank hợp vốn cùng EVN cho Dự án LNG Quảng Trạch II
- Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD mỗi năm đến cho khoản đầu tư khí hậu

