Cùng chịu tác động El Nino, doanh nghiệp thủy điện "kẻ lãi, người lỗ"

19:46 | 28/10/2026

Theo dõi Kinh tế Xây Dựng trên

Cùng chịu tác động từ điều kiện thủy văn kém thuận lợi, kết quả kinh doanh quý III/2026 của các doanh nghiệp thủy điện phân hóa rõ nét. Trong khi Thủy điện Thác Bà tăng 36% lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ nhờ giá bán điện bình quân tăng mạnh, Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh ghi nhận lợi nhuận giảm 43% do sản lượng điện sụt giảm sâu.

Cùng chịu tác động El Nino, doanh nghiệp thủy điện

Thủy điện Thác Bà. (Ảnh: EVN)

Theo báo cáo tài chính quý III/2026, CTCP Thủy điện Thác Bà (TBC) ghi nhận doanh thu thuần gần 197 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt gần 89 tỷ đồng, tăng 36%.

Sản lượng điện thương phẩm của TBC ghi nhận giảm 21% do điều kiện thủy văn bất lợi. Tuy nhiên, giá bán điện bình quân đạt khoảng 1.040 đồng/kWh, tăng 60% so với cùng kỳ, giúp doanh thu vẫn tăng trưởng. Bên cạnh đó, giá vốn hàng bán giảm 16%, góp phần cải thiện biên lợi nhuận gộp lên hơn 70%.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần của TBC đạt 487 tỷ đồng, tăng 13%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt hơn 211 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ năm 2025.

Ở chiều ngược lại, CTCP Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh (VSH) ghi nhận doanh thu thuần quý III đạt hơn 419 tỷ đồng, giảm 25%. Lợi nhuận sau thuế còn 121 tỷ đồng, giảm 43% so với cùng kỳ.

Nguyên nhân chính cũng đến từ sản lượng điện thương phẩm giảm gần 44% khi lưu lượng nước về các hồ Vĩnh Sơn, Sông Hinh và Thượng Kon Tum suy giảm. Trong khi đó, giá vốn chỉ giảm 13%, xuống 227 tỷ đồng, khiến lợi nhuận gộp giảm 35%, còn 192 tỷ đồng.

Đặc thù của ngành thủy điện là chi phí khấu hao và một số chi phí vận hành không giảm tương ứng khi sản lượng đi xuống. Vì vậy, doanh thu suy giảm mạnh có thể nhanh chóng tác động đến biên lợi nhuận.

Tính chung 9 tháng, VSH đạt doanh thu thuần hơn 1.613 tỷ đồng, giảm 4%; lợi nhuận sau thuế đạt 628 tỷ đồng, giảm khoảng 3%. Dù lợi nhuận quý III giảm sâu, doanh nghiệp vẫn vượt gần 8% kế hoạch lợi nhuận sau thuế cả năm nhờ kết quả tích cực trong nửa đầu năm.

Kết quả trái chiều của TBC và VSH cho thấy sản lượng không phải yếu tố duy nhất quyết định lợi nhuận doanh nghiệp thủy điện. Giá bán điện bình quân, cơ cấu hợp đồng, chi phí cố định và điều kiện thủy văn tại từng lưu vực đều có thể tạo ra khác biệt đáng kể.

Với TBC, giá bán điện tăng đã bù đắp phần sản lượng thiếu hụt. Trong khi đó, VSH chịu sức ép lớn hơn khi sản lượng giảm sâu, còn giá vốn không thể điều chỉnh tương ứng.

Triển vọng những tháng cuối năm cũng đặt ra thách thức khi nguy cơ El Niño tiếp diễn có thể làm gia tăng tình trạng thiếu hụt nguồn nước tại một số khu vực. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy vị trí nhà máy, dung tích hồ chứa và khả năng điều tiết nước.

Trong bối cảnh này, diễn biến nguồn nước, giá bán điện và khả năng kiểm soát chi phí sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp thủy điện trong quý IV/2026.