“Có ESG mới có vốn”: Cuộc sàng lọc mới của dòng tiền quốc tế vào Việt Nam

20:31 | 11/05/2026

Theo dõi Kinh tế Xây Dựng trên

Dòng vốn ESG tại châu Á chưa hề suy giảm. Ngược lại, tiền vẫn rất nhiều, nhưng đang trở nên khắt khe hơn bao giờ hết.

“Có ESG mới có vốn”: Cuộc sàng lọc mới của dòng tiền quốc tế vào Việt Nam

Đối với nhà đầu tư, ESG không phải là câu chuyện để truyền thông, mà là khuôn khổ sàng lọc và ra quyết định.

Theo báo cáo mới nhất của Dynam Capital, quy mô đầu tư tạo tác động (impact investment) tại châu Á đã đạt khoảng 80 tỷ USD trong năm 2024, trong đó gần một nửa số nhà đầu tư cho biết sẽ tăng phân bổ vào Đông Nam Á. Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến đáng chú ý nhờ triển vọng tăng trưởng, vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu và quá trình nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Nếu trước đây chi phí thấp và tốc độ tăng trưởng cao đủ để thu hút vốn ngoại, thì nay nhà đầu tư toàn cầu đặt câu hỏi khác: doanh nghiệp có minh bạch không, hệ thống quản trị có thể kiểm chứng không, rủi ro môi trường - xã hội có được kiểm soát hay không và mô hình tăng trưởng có đủ bền vững để đi đường dài?

Nói cách khác, ESG không còn là khẩu hiệu hay hoạt động “làm đẹp báo cáo”, mà đã trở thành điều kiện để tiếp cận vốn. Ông Craig Martin, Chủ tịch điều hành Dynam Capital nhận định: “Đối với nhà đầu tư, ESG không phải là câu chuyện để truyền thông, mà là khuôn khổ sàng lọc và ra quyết định. Với doanh nghiệp, ESG giờ đây là tấm vé đầu vào để tiếp cận vốn và thị trường”.

Theo ông Martin, doanh nghiệp Việt Nam đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ giới đầu tư quốc tế nhờ nền tảng kinh tế ổn định và dư địa tăng trưởng cao. Tuy nhiên, dòng vốn sẽ ưu tiên những doanh nghiệp thể hiện được trách nhiệm giải trình rõ ràng, quản trị đáng tin cậy và minh bạch tài chính.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG toàn cầu đang được siết chặt nhanh chóng. Từ chuẩn mực công bố thông tin của ISSB đến Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của châu Âu, ESG đang dần chuyển từ khuyến nghị thành yêu cầu bắt buộc trong thương mại và đầu tư quốc tế. Điều này tạo ra áp lực rất lớn với doanh nghiệp Việt Nam, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội tái định vị nền kinh tế.

Trước thềm Hội nghị Vietnam ESG Investor Conference 2026 diễn ra tại TP HCM cuối tháng 5, giới đầu tư quốc tế đồng loạt phát đi một thông điệp rõ ràng: thời kỳ vốn chảy theo “câu chuyện tăng trưởng” đã qua, thay vào đó là giai đoạn vốn chỉ tìm đến những doanh nghiệp đủ chuẩn về quản trị, minh bạch và năng lực thực thi ESG.

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 của Việt Nam đã xác định rõ định hướng tăng trưởng xanh, phát triển bao trùm và chuyển đổi năng lượng. Các nguyên tắc ESG đang dần được lồng ghép vào chiến lược phát triển quốc gia, từ cải cách thể chế, giảm phát thải đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Điều đáng chú ý là mục tiêu quốc gia và tiêu chí của nhà đầu tư quốc tế đang ngày càng gặp nhau ở cùng một điểm: những doanh nghiệp đáp ứng được chuẩn ESG cũng chính là những doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng bền vững và chống chịu tốt hơn trong tương lai. Vì vậy, câu chuyện ESG tại Việt Nam không còn đơn thuần là “tuân thủ”, mà là cuộc cạnh tranh để bước vào dòng vốn chất lượng cao toàn cầu.

Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu nói về phát triển bền vững, nhưng nhà đầu tư hiện không còn đánh giá dựa trên tuyên bố hay báo cáo hình thức. Điều họ muốn nhìn thấy là dữ liệu có thể kiểm chứng, chiến lược giảm phát thải rõ ràng, hệ thống quản trị minh bạch và khả năng quản lý rủi ro thực tế.

Theo các quỹ đầu tư quốc tế, ESG hiện đã được tích hợp trong toàn bộ quy trình đầu tư, từ sàng lọc, thẩm định đến giám sát sau giải ngân. Điều đó đồng nghĩa, nếu không đáp ứng tiêu chuẩn ESG, doanh nghiệp có thể bị loại ngay từ “vòng gửi xe”, bất kể tốc độ tăng trưởng hay quy mô thị trường hấp dẫn đến đâu.

Đó cũng là lý do Vietnam ESG Investor Conference 2026 được kỳ vọng trở thành nơi kết nối trực tiếp giữa nhà đầu tư và doanh nghiệp để xác định thế nào là một cơ hội “sẵn sàng nhận vốn”. Trong cuộc chơi mới này, ESG không còn là lợi thế cộng thêm, mà đã trở thành chuẩn nền của dòng vốn quốc tế.

Và với Việt Nam, đây có thể là bước ngoặt lớn nhất kể từ sau Đổi Mới: chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào chi phí thấp sang mô hình cạnh tranh bằng chất lượng quản trị, khả năng chống chịu và phát triển bền vững. Dòng vốn toàn cầu vẫn đang tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam. Nhưng khác trước, tiền sẽ không chảy vào nơi tăng trưởng nhanh nhất, mà vào nơi đáng tin cậy nhất.