Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần chủ động đón không gian phát triển mới

GS.TS Mạc Quốc Anh chia sẻ tại Tọa đàm.

Tại tọa đàm đối thoại chính sách và hành động với chủ đề “Doanh nghiệp Thủ đô hành động vì mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số” do Văn phòng UBND TP. Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (Hanoisme) tổ chức ngày 25/8, TS. Nguyễn Việt Hùng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, cho rằng DNNVV luôn giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị của các ngành và tạo sức sống cho khu vực sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Việt Hùng, trong ngắn hạn, Hà Nội còn nhiều dư địa tăng trưởng từ đầu tư công, xây dựng, giao thông, logistics, bán buôn, bán lẻ... Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong 5 năm tới và xa hơn, thành phố cần chuẩn bị ngay các nền tảng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực doanh nghiệp.

Trong đó, DNNVV cần chủ động đầu tư cho công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị. Với bộ máy gọn nhẹ, khu vực này có lợi thế về khả năng thích ứng, nhanh chóng thay đổi phương thức quản trị, sản xuất và kinh doanh.

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hanoisme, nhấn mạnh yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động “đón” những không gian phát triển mới đang mở ra tại Hà Nội.

Theo ông, bên cạnh việc Nhà nước tạo dựng môi trường thuận lợi, điều quan trọng là doanh nghiệp phải nâng cao khả năng hấp thụ chính sách, biến chính sách thành năng lực và cơ hội kinh doanh thực tế. DNNVV cần đặc biệt quan tâm đến các chính sách được ban hành từ đầu năm 2025 đến nay, trong đó có Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW.

“Không gian phát triển” đầu tiên mà DNNVV có thể khai thác, theo GS.TS Mạc Quốc Anh, đến từ hạ tầng. Hà Nội đang đẩy mạnh đầu tư giao thông, logistics, hạ tầng xanh và cơ sở vật chất. Đây là cơ hội để đầu tư công dẫn dắt, thu hút thêm nguồn lực xã hội, trong đó có khu vực doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ và vừa.

Không gian thứ hai đến từ đô thị thông minh và dịch vụ số. Các lĩnh vực như giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ số và những mô hình phục vụ công dân số, xã phường số mở ra nhiều phân khúc phù hợp với năng lực của DNNVV.

GS.TS Mạc Quốc Anh cho rằng doanh nghiệp không nhất thiết phải tham gia với vai trò tổng thầu mà nên tập trung vào lĩnh vực có thế mạnh, từng bước tích lũy năng lực để trở thành nhà cung cấp chuyên sâu cho các tập đoàn lớn.

Chuyển đổi số và đổi mới công nghệ là không gian phát triển thứ ba. Không chỉ tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới, công nghệ còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí, trong đó có chi phí tuân thủ và thực hiện thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, DNNVV còn có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các doanh nghiệp FDI. Với sự hiện diện của nhiều tập đoàn, doanh nghiệp FDI tại Hà Nội và các khu công nghiệp, Khu công nghệ cao Hòa Lạc, dư địa để DNNVV trở thành nhà cung cấp còn rất lớn.

Từ đó, GS.TS Mạc Quốc Anh cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ “bán một sản phẩm” sang cung cấp một chuỗi cung ứng, đồng thời chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Khi một doanh nghiệp xây dựng được mô hình thành công và tham gia sâu vào chuỗi giá trị, kinh nghiệm đó có thể tạo hiệu ứng lan tỏa cho cộng đồng doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, kinh tế xanh, kinh tế sáng tạo và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao cũng được đánh giá là những dư địa đáng chú ý. Với lợi thế về du lịch và thị trường dịch vụ lớn, Hà Nội có thể tạo thêm cơ hội cho DNNVV trong kinh tế đêm, kinh tế xanh và các mô hình dịch vụ mới.

Tuy nhiên, để những cơ hội này trở thành động lực tăng trưởng thực tế, theo các chuyên gia, cần sự đồng hành từ cả chính quyền và doanh nghiệp. Chính sách, thủ tục hành chính và môi trường kinh doanh phải minh bạch, phù hợp hơn với đặc thù DNNVV, qua đó giảm chi phí tuân thủ.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng quản trị, xây dựng mô hình kinh doanh bài bản và chủ động chuẩn hóa hoạt động để tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

Như GS.TS Mạc Quốc Anh nhấn mạnh, cơ hội đang mở ra từ hạ tầng, đô thị thông minh, chuyển đổi số, kinh tế xanh đến chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn và FDI. Vấn đề còn lại là DNNVV phải đủ năng lực hấp thụ chính sách, lựa chọn đúng “sân chơi” và biến những không gian phát triển mới thành năng lực cạnh tranh thực chất.

Nghịch lý chứng khoán: Doanh nghiệp lãi lớn, vì sao giá cổ phiếu vẫn lao dốc?

Cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải dựa trên tiêu chí thống nhất

Ngành xây dựng quý II: Lợi nhuận tăng mạnh, áp lực dòng tiền chưa giảm

Diệu Phương