Cần quy định cụ thể để doanh nghiệp nhà nước tự tin sử dụng vốn

Trong bối cảnh các doanh nghiệp nhà nước đang đối mặt với nhiều thách thức, các đại biểu Quốc hội cho rằng cần có những quy định rõ ràng hơn để giúp doanh nghiệp tự tin sử dụng vốn, từ đó thúc đẩy đầu tư và phát triển.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM)

Cụ thể, Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) nhấn mạnh sự quan trọng của việc giải quyết các vấn đề tồn đọng liên quan đến vốn nhà nước, đặc biệt là tâm lý e ngại trong các doanh nghiệp nhà nước.

Theo ông Ngân, trong quá trình tái cơ cấu, số lượng doanh nghiệp nhà nước đã giảm mạnh, nhưng không ít trong số đó vẫn đang giải quyết hậu quả của các khoản đầu tư không hiệu quả, thậm chí còn phải đối mặt với những khoản thua lỗ kéo dài. Đại biểu Ngân cho rằng, cần quy định rõ các cơ chế để doanh nghiệp có thể sử dụng vốn một cách tự tin hơn, đồng thời đảm bảo quyền lợi cho Nhà nước trong quá trình đầu tư.

"Hiện nay nhiều doanh nghiệp có vốn nhà nước đang rất "tắc". Khi Nhà nước quyết định đầu tư vào doanh nghiệp vốn đó của Nhà nước, nhưng về với doanh nghiệp đó là vốn doanh nghiệp. Đầu tư phải có rủi ro, nếu do cố ý phải xử lý, còn rủi ro do các yếu tố khách quan thì phải chấp nhận", đại biểu Ngân nói.

Bên cạnh đó, đại biểu Ngân cũng đưa ra việc phân cấp rõ ràng trong đầu tư. Theo đại biểu, cần có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn để đảm bảo không có thất thoát hay tiêu cực trong quá trình đầu tư. Cùng với đó, cần đảm bảo cơ chế giám sát, thanh tra thường xuyên để phát hiện và xử lý kịp thời những hành vi sai phạm.

Cần xác định phần vốn nào là của Nhà nước và phần nào là của cổ đông tư nhân

Cũng liên quan đến vấn đề vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) nhận định rằng, việc quy định rõ ràng phần vốn nhà nước và phần vốn của các cổ đông khác là rất quan trọng để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có sự tham gia của cổ đông tư nhân. Theo ông Nghĩa, nếu không phân định rõ ràng giữa vốn điều lệ và vốn tăng thêm trong quá trình kinh doanh, sẽ dẫn đến những hiểu lầm và thậm chí có thể gây rủi ro pháp lý cho các cán bộ quản lý.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM)

Ông Nghĩa phân tích, nếu một doanh nghiệp sử dụng phần vốn tăng thêm để đầu tư và gặp phải thua lỗ, các cán bộ quản lý có thể bị quy trách nhiệm gây thất thoát tài sản nhà nước, dù thực tế phần vốn đó không hoàn toàn thuộc về Nhà nước. Do đó, cần có cơ chế rõ ràng để xác định phần vốn nào là của Nhà nước và phần nào là của cổ đông tư nhân, từ đó giúp doanh nghiệp yên tâm hơn khi thực hiện các dự án đầu tư.

Ngoài ra, ông Nghĩa cũng đề cập đến vấn đề quản lý rủi ro trong đầu tư. Ông cho rằng, đầu tư là hoạt động có thể có lời cũng có thể có lỗ, và việc bảo toàn vốn là nguyên tắc quan trọng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần có sự linh hoạt trong việc đánh giá hiệu quả đầu tư, đặc biệt là khi doanh nghiệp có vốn nhà nước. "Nếu dự án này lỗ, dự án khác có thể lãi, tổng thể vẫn phải đạt hiệu quả", ông Nghĩa nói.

Mặc dù dự thảo luật hiện nay đã đưa ra một số giải pháp, nhưng theo ông Nghĩa, vẫn chưa giải quyết triệt để những vấn đề tâm lý lo ngại của các nhà đầu tư. Nếu không chấp nhận được rủi ro, Nhà nước không nên đầu tư. "Đã đầu tư phải chấp nhận lỗ, lãi. Quan trọng là phải xem xét yếu tố thị trường và tình hình thực tế khi đưa ra quyết định", ông Nghĩa kết luận.

Huy Tùng